Wakacyjny czas lipca i spacery, które pozwalają odpocząć od codziennego pośpiechu. Rozmowy, w których osoba z dysfunkcją wzroku doświadcza lata wszystkimi zmysłami przy ciastkach Dr Gerard

 

Wakacyjny czas lipca i spacery, które pozwalają odpocząć od codziennego pośpiechu. Rozmowy, w których osoba z dysfunkcją wzroku doświadcza lata wszystkimi zmysłami przy ciastkach

Dr Gerard

Lipiec ma swój własny rytm. Po prostu pewnego dnia zauważam, że poranki stają się spokojniejsze, ludzie rzadziej biegną, a w powietrzu jest więcej swobody. Nawet jeśli mieszkam w mieście, czuję, że coś się zmieniło. Coraz częściej słychać śmiech dzieci, rozmowy prowadzone bez pośpiechu i odgłosy otwartych ogródków, w których ludzie spędzają długie popołudnia. Jako osoba z dysfunkcją wzroku odbieram tę zmianę przede wszystkim przez dźwięki i atmosferę. Nie potrzebuję kalendarza, żeby wiedzieć, że rozpoczęły się wakacje. Wystarczy kilka kroków poza domem. Powietrze jest cieplejsze, pachnie rozgrzanym chodnikiem i świeżo skoszoną trawą. Nawet echo moich kroków brzmi inaczej niż zimą. Najbardziej lubię to, że lipiec nikogo nie pogania. Czuję, że mogę iść swoim tempem. Nie muszę przeciskać się przez tłumy spieszących się ludzi. Nie mam wrażenia, że każdy gdzieś pędzi. To daje ogromną ulgę. Coraz częściej pozwalam sobie na chwilę bez planu. Wychodzę tylko po to, żeby pobyć na zewnątrz. Nie muszę niczego załatwiać ani odhaczać kolejnych obowiązków. Sam spacer staje się celem. To właśnie w takich chwilach najbardziej odczuwam, że lato potrafi zwolnić nasze codzienne życie.

Lubię chodzić bez pośpiechu. Nie dlatego, że nie mam nic do zrobienia, ale dlatego, że spacer pozwala mi na chwilę zostawić wszystkie sprawy za sobą. Pierwsze minuty zawsze są podobne. Słyszę zamykające się drzwi, chwytam białą laskę i ruszam znajomą drogą. Z każdym krokiem napięcie powoli znika. Myśli, które jeszcze chwilę wcześniej krążyły wokół pracy, obowiązków czy codziennych problemów, zaczynają się porządkować. Jako osoba niewidoma odbieram spacer całym ciałem. Czuję różnicę między gładkim chodnikiem a kostką brukową. Wiem, kiedy przechodzę obok budynków, bo zmienia się echo moich kroków. Rozpoznaję miejsca po zapachu piekarni, kwiatów albo nagrzanego asfaltu. Czasami zatrzymuję się tylko po to, aby wsłuchać się w otoczenie. Nie muszę patrzeć na zegarek. W lipcu dzień wydaje się dłuższy i spokojniejszy. Nigdzie nie trzeba się spieszyć. Spacer ma jeszcze jedną zaletę. Pozwala uporządkować myśli. W domu łatwo rozprasza mnie telefon, komputer czy telewizor. Na spacerze zostają tylko kroki i oddech. To wystarczy, aby spojrzeć na wiele spraw z większym spokojem.

Dla wielu osób lato kojarzy się przede wszystkim z kolorami. Dla mnie lato ma przede wszystkim swoje brzmienie. Już rano słychać ptaki, które śpiewają znacznie intensywniej niż w chłodniejszych miesiącach. Każdy gatunek ma własny rytm i własny głos. Nie znam ich wszystkich, ale lubię zatrzymać się na chwilę i wsłuchać w ten naturalny koncert. Lato to również wiatr. Czasem delikatny, który tylko porusza liśćmi. Innym razem silniejszy, niosący zapach deszczu i chłodniejsze powietrze. Słyszę go, zanim poczuję na twarzy. Podczas spaceru ogromne znaczenie mają dla mnie także odgłosy ludzi. Rozmowy dzieci bawiących się na placu zabaw, śmiech dochodzący z ogródków , stukot roweru przejeżdżającego obok czy odległy dźwięk pociągu. To właśnie dzięki takim dźwiękom buduję obraz miejsca, w którym się znajduję. Potrafię rozpoznać, czy jestem na otwartej przestrzeni, czy między wysokimi budynkami. Słyszę, kiedy droga prowadzi przez park, a kiedy wzdłuż ruchliwej ulicy. Dźwięki tworzą atmosferę. To one sprawiają, że lipcowy spacer ma swój niepowtarzalny charakter.

Zapach ma niezwykłą moc. Potrafi przenieść mnie do wydarzeń sprzed wielu lat szybciej niż jakiekolwiek słowa. Lato pachnie inaczej o świcie, inaczej w południe i zupełnie inaczej wieczorem. Najbardziej lubię chwilę po letnim deszczu. Powietrze staje się chłodniejsze, ziemia oddaje ciepło, a wokół unosi się charakterystyczny zapach mokrej trawy i wilgotnej ziemi. To jeden z tych aromatów, których nie da się pomylić z żadnym innym. Lubię również zapach lip kwitnących przy ulicach. Ich słodki aromat niesie się daleko i tworzy niepowtarzalny klimat wakacyjnych spacerów. Są także miejsca pachnące piekarnią, kawą, świeżymi owocami sprzedawanymi na targowisku czy nagrzanym drewnem parkowych ławek. Osoba niewidoma często zapamiętuje właśnie takie szczegóły. To one pomagają odnaleźć drogę i jednocześnie budują wspomnienia. Po latach nie pamiętam konkretnej daty spaceru. Pamiętam za to zapach ciepłego powietrza po burzy i aromat mięty rosnącej przy ścieżce.

Spacer nie polega wyłącznie na chodzeniu. Czasami najważniejszy jest moment, kiedy przestaję iść. Siadam wtedy na ławce i przez kilka minut nic nie robię. Nie sprawdzam telefonu. Nie zastanawiam się, która jest godzina. Po prostu słucham. Słyszę dzieci bawiące się gdzieś w oddali. Wiatr poruszający gałęziami. Kroki przechodzących ludzi. Czasem odgłos psa biegnącego po trawie. W takich chwilach łatwo zauważyć, jak wiele dzieje się wokół nas każdego dnia. Jako osoba z dysfunkcją wzroku uczę się uważności właśnie podczas takich krótkich przerw. Czuję promienie słońca na twarzy. Lekki podmuch wiatru przynosi chwilę ochłody. Drewniana ławka oddaje ciepło nagromadzone przez cały dzień. To są drobiazgi, ale właśnie one przypominają mi, że życie nie składa się wyłącznie z obowiązków. Lato sprzyja takim chwilom.

Najlepsze rozmowy rzadko odbywają się przy stole. Dużo częściej pojawiają się właśnie podczas wspólnego spaceru. Kiedy idziemy obok siebie, nie ma presji. Nie trzeba patrzeć rozmówcy w oczy ani zastanawiać się nad każdym słowem. Kroki same wyznaczają tempo rozmowy. Lubię takie chwile. Rozmawiamy o codzienności. O planach na weekend. O wspomnieniach z dzieciństwa. O książkach, muzyce albo o tym, jak pachnie powietrze po burzy. Jako osoba niewidoma odbieram rozmowę przede wszystkim przez głos. Słyszę, kiedy ktoś się uśmiecha. Rozpoznaję zmęczenie, radość albo wzruszenie po samym sposobie mówienia. Nie potrzebuję obserwować mimiki. Głos mówi bardzo wiele. Wspólny spacer sprawia, że rozmowy stają się spokojniejsze.

Po kilku tygodniach zauważam, że spacer staje się częścią dnia. Już nie zastanawiam się, czy wyjść. Po prostu wychodzę. Najczęściej o podobnej porze. Tą samą drogą. Znam każde skrzyżowanie, każdą nierówność chodnika i charakterystyczne dźwięki okolicy. Ta powtarzalność daje ogromne poczucie bezpieczeństwa. Osoba niewidoma bardzo często odnajduje komfort właśnie w dobrze znanych trasach. Nie oznacza to nudy. Wręcz przeciwnie. Każdego dnia ta sama droga brzmi trochę inaczej. Raz słychać więcej ptaków, innym razem dzieci wracające z lodami albo odległe grzmoty zapowiadające burzę. Zmienia się temperatura powietrza, zapachy i odgłosy. Trasa pozostaje ta sama, ale doświadczenie jest zupełnie nowe. To właśnie dlatego zwykły spacer nigdy się nie nudzi.

Po powrocie do domu spacer wcale się nie kończy. To moment, kiedy można usiąść razem przy stole, zaparzyć herbatę albo kawę i jeszcze przez chwilę pobyć ze sobą.

Na stole pojawiają się ciastka Dr Gerard. Nie są głównym bohaterem tego popołudnia. Są po prostu naturalnym dodatkiem do rozmowy. Lubię ten moment, kiedy słychać stukanie filiżanek, szelest otwieranego opakowania i cichy śmiech domowników. Każdy sięga po swoje ulubione ciastko, a rozmowa toczy się dalej. Czasem wspominamy miejsca, które odwiedziliśmy podczas spaceru.

Czasem planujemy kolejny. A czasem po prostu siedzimy w ciszy, popijając herbatę i ciesząc się spokojem. To właśnie takie chwile sprawiają, że zwykły spacer zamienia się w miłe wspomnienie.

Po latach częściej wracają do nas emocje. Ja nie zapamiętuję wakacji przez obrazy. Zapamiętuję je przez dźwięk śmiechu bliskiej osoby, zapach letniego deszczu, ciepło drewnianej ławki i spokojne rozmowy prowadzone bez pośpiechu. To właśnie takie drobne szczegóły budują najtrwalsze wspomnienia. Wystarczy zwykły spacer. Wystarczy wspólna droga. Wystarczy obecność drugiego człowieka. Kiedy wracam do tych chwil pamięcią, nie przypominam sobie, jak wyglądało dane miejsce. Przypominam sobie, jak się wtedy czułem. To uczucie spokoju, bezpieczeństwa i bliskości pozostaje ze mną znacznie dłużej niż jakikolwiek obraz.

Lipiec uczy mnie jednej ważnej rzeczy. Nie wszystko musi mieć cel. Nie każdy spacer prowadzi do konkretnego miejsca. Czasami największą wartością jest samo bycie w drodze. Powolny marsz pomaga uspokoić oddech, uporządkować myśli i zauważyć rzeczy, które na co dzień umykają w pośpiechu. Dla osoby z dysfunkcją wzroku to także okazja, by jeszcze pełniej wsłuchać się w otoczenie, poczuć zapach ciepłego powietrza, dotyk letniego wiatru i obecność ludzi, z którymi dzieli się ten czas. Lato przypomina, że odpoczynek nie zawsze oznacza dalekie podróże. Czasem wystarczy wyjść z domu, przejść znajomą ścieżką, zatrzymać się na chwilę i pozwolić sobie odetchnąć. Bo najpiękniejsze wakacyjne chwile bardzo często nie rodzą się z wielkich planów. Rodzą się z prostoty. Ze spokojnego spaceru, dobrej rozmowy, wspólnie wypitej herbaty i czasu, którego nikt nie próbuje przyspieszać. To właśnie takie chwile zostają z nami najdłużej i przypominają, że lato można przeżywać wszystkimi zmysłami – bez pośpiechu, z radością płynącą z samej obecności.

Międzynarodowy Dzień Owoców i prostota, która daje najwięcej przyjemności. Spotkania, w których osoba bez wzroku czerpie radość z naturalnych smaków, a na stole pojawiają się ciastka Dr Gerard

Jest takie coś bez czego my jako ludzie nie mogli byśmy normalnie funkcjonować. Dodam jeszcze, że pewna grupa osób występująca pod nazwą Weganie preferująca specjalny odżywiania zrobiła sobie z tego czegoś główną część pokarmu. Myślę, że już teraz po takim wstępie osoby czytające ten mój wpis domyślają się o czym on będzie. Tak właśnie o owocach. Teraz gdy już wiadomo o czym będzie ten tekst to przydało by się napisać kilka słów o genezie powstania dnia owoców bo i taki znalazł się w naszym kalendarzu. Ten dzień owoców nosi rangę dnia święta międzynarodowego, a do kalendarza trafił w dwa tysiące siódmym roku. Najpierw zaczęli obchodzić go niemieccy studenci w celu zwrócenia uwagi aby ludzie spożywali więcej owoców i nakreślić różnorodność ludzi na naszej planecie i tak oto w dniu pierwszego lipca świętujemy ten dzień i chociaż nie jest to dzień wolny od pracy bo nie nosi rangi dnia aż tak świątecznego to przecież jest bardzo ważny, bo jak to ująłem na początku owoce to nasze życie, krótko mówiąc nie wyobrażam sobie naszego życia bez owoców, a co za tym idzie bogactwa witamin tak nam potrzebnych. Teraz gdy już wiemy o czym będzie ten wpis to chciałbym dodać iż będę pewne jego elementy opisywał z perspektywy osoby niewidomej bo do takiej właśnie się zaliczam i poruszę tematykę zapachu, tekstury i smaku w bardziej obrazowy sposób.

 

Tak różnorodność owoców to i różnorodność smaków i nie sposób by tu je opisać. Każdy gatunek to nowe doznanie smakowe. Prostota smaków, a co i za tym idzie i radość z ich spożywania to coś co nie jest bez znaczenia. Tak jak wspomniałem my czerpiemy radość z ich spożywania, a przy okazji i dostarczamy tych tak cennych witamin i minerałów dla naszego organizmu. Ktoś by mógłby powiedzieć, że owoc to coś co musi być jakoś przetworzone skoro jest tak cenne dla naszego organizmu, ale prawda jest z goła inna jego moc kryje się w prostocie. Wystarczy je zerwać z drzewa, krzewu albo z krzaczka i już możemy się delektować owocem. Pisałem, że będę i poruszać tu tematykę jak to odbierają osoby niewidome, a w każdym bądź razie ja. Jedząc owoc staram się jego smak do czegoś porównać co mam zapisane w pamięci.

Obecna globalizacja i co za tym idzie rozwinięty transport pozwala nam cieszyć się smakiem owoców z całej ziemi. Ta różnorodność smaków, tak to poruszałem jednakże będę to powtarzał zawsze, że cenimy owoce za ich smak i tą różnorodność. Bo od słodkiej truskawki, po kwaśną cytrynę, po gorzki grejpfrut i tak by można pisać i pisać. Zapewne z odgadnięciem nazw owoców rodzimych to osoby niewidome nie mają problemu bo każdy owoc ma charakterystyczny smak Mały kęs chwila w buzi i odpowiedź gotowa.

A jak się ma sprawa co do zapachu. Bo przecież tak samo jak smak to i poruszany teraz temat aromatu owoców jest to coś bardzo ważnego. I tak polegając ma tym zapachu to osoby niewidome potrafią odgadnąć dany rodzaj owocu. Jednakże myślę iż nie inaczej i ma się sprawa co do osób zdrowych, że tak to ujmę, chociaż dla osób z wadą wzroku to coś na czym właśnie oni polegają w dużym stopniu. Taka osoba biorąc do ręki dajmy na to takie morele potrafi odgadnąć po zapachu ten rodzaj owoców. A zapachów owoców jest tak dużo jak i gatunków tych przysmaków i każdy tak jak to ująłem ma swój aromat.

Oprócz smaku i zapachu każdy owoc ma swoją teksturę. Po czym i my go też poznajemy. Może być, że tak to ujmę twardy, posłużę się tu przykładem jabłka albo miękki i tu też przykład jednego z rodzimych owoców takich jak śliwka. Osoba niewidoma biorąc taki owoc do ręki wie już czy jest on gotowy do spożycia i nie musi oceniać go po kolorze. Nie inaczej ma się sprawa i z owocami sprowadzanymi zza granicy. Te wyżej opisane morele albo nektarynki też przecież poznajemy po miękkości i tak by można pisać długo, ale tak miękkość owoców to coś co odczuwamy dłońmi, a osoba niewidoma przecież nie mogąc ich zobaczyć tak sprawdza ich dojrzałość.

Mówi się, że jedzenie najlepiej smakuje jak się je bez pośpiechu. Wtedy nasze kubki smakowe w pełni mogą nam oddać smak naszego tego co w obecnej chwili spożywamy. Najlepiej jeszcze jak dane posiłki spożywamy o stałych godzinach. Osoby niewidome nie mogąc zobaczyć danej potrawy w dużym stopniu właśnie polegają na jej smaku i na podstawie tego oceniają jej walory. Także ten walor smakowy to bardzo ważna rzecz, a wręcz pokuszę się o stwierdzenie, że najważniejszy.                                                                                                                            

Tak już jest, że czasami zapraszamy w gościnę naszych przyjaciół i nie ma w tym nic dziwnego. Bo czasami chcemy po prostu spotkać się z naszymi przyjaciółmi i dajmy na to sobie porozmawiać na różne tematy. Podczas takich spotkań dochodzi i do poczęstunku. Właśnie podczas tego wspomnianego przed chwilą poczęstunku może dojść i do degustacji owoców. I nie inaczej jest nawet podczas spotkań dajmy na to w jakiś klubach czy też kołach obok ciach pojawiają się owoce, a uczestnicy tych spotkań chętnie po nie sięgają.

Są rzeczy, które to dają radość i to niezależnie czy dajmy na to ta osoba jest zdrowa czy dajmy na to taka niewidoma jak ja. Niektórzy po prostu czerpią radość z dnia codziennego, lubią udać się na spacer i tak jak teraz o tej porze roku poczuć słoneczko na twarzy.     Owszem i ja też lubię przebywać na dworze w parku gdzie mogę wsłuchiwać się w śpiew ptaszków, a po przyjściu do domu oprócz zajęciom domowym w chwili czasu zanurzyć się w książce.

Tak już tu napomknąłem o tym iż obok ciastek na stole i pojawiają się owoce. Ta kompozycja smakowa jest zupełnie jak najbardziej normalna. Osobiście lubię chrupnąć sobie ciastko od producenta Dr Gerarda, a do tego jakiś słodki owoc.

Prosta rzecz jaką są owoce to chyba to co obok smaku to coś za co je cenimy i powtarzam to po raz już drugi w tym wpisie. Napisałem również, że będę w tym wpisie poruszać mój punkt widzenia, że tak to ujmę z perspektywy osoby niewidomej, a osoby to czytające właśnie o nim się dowiedziały i mogą go porównać z swoim i jak mi się wydaje nie odbiega on od ich. Poruszane i tu było zagadnienie uważności jedzenia, a to też jest przecież ważne bo jedzenie chyba nie polega na samym jedzeniu tylko jeszcze na czerpaniu radości z niego, tak aby nasze kubki smakowe dostarczały nam jak najwięcej tej informacji o smaku.

Także sumując ten mój wpis, pokuśmy się o te stwierdzenie czerpmy radość z jedzenia i nie zapominajmy o codziennej porcji owoców, bo to przecież bogactwo witamin i minerałów.   

Cisza, słowa i obecność: Jak odłożenie telefonu pozwala odkryć świat na nowo.

Cisza, słowa i obecność: Jak odłożenie telefonu pozwala odkryć świat na nowo.

Współczesny świat pulsuje nieustannym strumieniem informacji. Żyjemy w rzeczywistości, w której ekrany smartfonów przyciągają nasz wzrok i uwagę przez większą część dnia, a dźwięki powiadomień stały się naturalnym tłem codzienności. W tym dynamicznym biegu łatwo zatracić to, co najbardziej fundamentalne – bezpośredni kontakt z drugim człowiekiem i pełne doświadczanie bieżącej chwili. Dzień bez Telefonu Komórkowego staje się idealną okazją, by zatrzymać się i sprawdzić, co kryje się za barierą permanentnego bycia online. To zaproszenie do świata, w którym cisza nie oznacza pustki, lecz przestrzeń na autentyczną obecność.
Odłożenie telefonu komórkowego na bok lub całkowite jego wyłączenie rzadko bywa dziełem przypadku. W dzisiejszych czasach jest to przede wszystkim świadoma, intencjonalna decyzja. Kiedy naciskamy przycisk zasilania i ekran błękitnego światła gaśnie, w pokoju zapada specyficzny rodzaj spokoju. To gest, który symbolizuje odzyskanie kontroli nad własnym czasem i uwagą.
Dla osoby niewidzącej ta decyzja ma nieco inny, choć równie głęboki wymiar. Choć smartfony dla osób bez wzroku są niezwykle ważnym narzędziem asystującym – ułatwiającym nawigację, odczytywanie dokumentów czy identyfikację przedmiotów za pomocą specjalnych aplikacji – to jednocześnie potrafią być tak samo angażujące i rozpraszające jak dla każdego innego człowieka. Odsuwając na bok syntezator mowy, który na co dzień bezustannie odczytuje powiadomienia, wiadomości i e-maile, osoba z dysfunkcją wzroku podejmuje decyzję o wejściu w przestrzeń niezakłóconej niczym obecności. To właśnie w tym momencie, gdy technologiczne wsparcie milknie, zaczyna się prawdziwy, głęboki spokój, otwierający drzwi na inne formy percepcji świata.
Wyciszenie telefonu to coś więcej niż tylko brak sygnałów dźwiękowych i wibracji. To natychmiastowa zmiana dynamiki otoczenia. Kiedy znika ryzyko, że w połowie zdania usłyszymy dzwonek lub powiadomienie z aplikacji społecznościowej, powietrze wokół staje się lżejsze. Znika podświadome napięcie i gotowość do natychmiastowej reakcji na bodźce płynące z cyfrowego świata.
Osoba bez wzroku odbiera tę nowo powstałą ciszę ze szczególną wrażliwością. Bez ciągłego strumienia komunikatów dźwiękowych generowanych przez telefon, jej uwaga może swobodnie rozprzestrzenić się po pomieszczeniu. Taka cisza nie jest izolacją – staje się bezpieczną, stabilną przestrzenią, w której umysł może wreszcie odpocząć od nadmiaru bodźców. Przynosi ona ogromną ulgę, pozwalając na regenerację przebodźcowanego układu nerwowego i dając poczucie klarowności, którego tak często brakuje w codziennym pędzie.
Gdy technologia schodzi na dalszy plan, naturalnie odradzają się relacje międzyludzkie. Rozmowa zyskuje zupełnie nową jakość, kiedy żadna ze stron nie zerka ukradkiem na leżący na stole wyświetlacz. Dialog staje się płynny, niespieszny i pozbawiony sztucznych przerw.
W takich warunkach osoba z dysfunkcją wzroku może w pełni skupić się na tym, co w komunikacji najistotniejsze – na słowach, ich brzmieniu, tempie wypowiedzi oraz emocjach ukrytych w głosie rozmówcy. Bez rozpraszaczy łatwiej wychwycić subtelne niuanse: delikatną zmianę tonu, uśmiech brzmiący w głosie czy momenty zadumy. Uważne słuchanie staje się obopólnym procesem. Rozmówcy zaczynają naprawdę się słyszeć, a nie tylko wymieniać informacje, co buduje silne poczucie bliskości i wzajemnego zrozumienia.
Uważność, o której tak wiele się dzisiaj mówi, w praktyce oznacza po prostu pełne zakorzenienie w obecnym momencie. Brak potrzeby ciągłego weryfikowania, co dzieje się w przestrzeni wirtualnej, pozwala w pełni doświadczyć fizycznego miejsca, w którym się znajdujemy, oraz ludzi, którzy nam towarzyszą.
Dla osoby niewidzącej doświadczanie obecności opiera się na bliskości, dotyku, cieple drugiego człowieka i wspólnie dzielonej przestrzeni. Kiedy telefon nie domaga się uwagi, ta obecność staje się niemal namacalna. Osoba bez wzroku doskonale wyczuwa, kiedy jej towarzysz jest zaangażowany w spotkanie całym sobą, a kiedy jego myśli krążą wokół spraw niedotyczących danej chwili. Świadome porzucenie ekranów sprawia, że spotkanie zyskuje autentyczność, co z kolei rodzi głęboki, wewnętrzny spokój i poczucie bezpieczeństwa.
Najpiękniejsze momenty w życiu to często te najbardziej proste, pozbawione zbędnych rekwizytów i skomplikowanych planów. Wspólne siedzenie przy stole, prosta rozmowa o minionym dniu, dzielenie się wspomnieniami czy snucie planów na przyszłość – to chwile, które bronią się same i nie potrzebują cyfrowego pośrednictwa.
W trakcie takiego spotkania osoba niewidząca czuje się w pełni integralną częścią grupy. Brak ekranów wyrównuje przestrzeń – wszyscy uczestnicy są skupieni na tym samym, czyli na sobie nawzajem. Atmosfera staje się naturalna, swobodna i intymna. Nie ma potrzeby dokumentowania spotkania na zdjęciach, przesyłania relacji czy szukania tematów w sieci. Wystarczy obecność drugiego człowieka, która w swojej prostocie jest całkowicie wystarczająca.
Kiedy wyłączamy sztuczne odgłosy technologii, do głosu dochodzi otaczający nas świat. Nasz słuch, dotychczas filtrujący dźwięki pod kątem potencjalnych powiadomień, zaczyna rejestrować bogactwo codziennej audiosfery.
Podczas spokojnego spotkania uwaga przenosi się na naturalne odgłosy: cichy szum parzącej się w kuchni herbaty, miękki ton głosu bliskiej osoby, delikatny szelest ubrań, kroki za oknem czy śpiew ptaków wpadający przez uchylone okno. Dla osoby z ograniczeniami wzroku te dźwięki stanowią mapę rzeczywistości. W chwilach wolnych od cyfrowego szumu zyskują one wyjątkową wyrazistość. To, co wcześniej mogło być pomijane lub zagłuszane przez pikające aplikacje, teraz staje się pełnoprawnym elementem budującym nastrój i strukturę wspólnego popołudnia.
Prawdziwa równowaga nie wymaga wyjazdu na odludzie; często pojawia się w najbardziej prozaicznych momentach dnia, o ile pozwolimy im trwać bez pośpiechu. Kiedy rezygnujemy z nawykowego sprawdzania telefonu, czas wydaje się płynąć wolniej, a my zyskujemy przestrzeń na oddech.
Osoba niewidząca potrafi czerpać z takich chwil ogromną radość i spokój. Niespieszny rytm spotkania, brak narzuconej presji czasu i swobodne przechodzenie od jednego tematu do drugiego pozwalają na pełne rozluźnienie. To właśnie w tych drobnych sytuacjach – gdy po prostu jesteśmy, bez żadnego konkretnego celu czy zadania do wykonania – odnajdujemy wewnętrzną stabilizację i autentyczny odpoczynek od wymagań współczesnego świata.
Naturalnym uzupełnieniem takich niespiesznych rozmów są drobne akcenty, które budują domową, przytulną atmosferę. Na stole, tuż obok filiżanek z ciepłą herbatą, pojawiają się ciastka Dr Gerard. Nie dominują one spotkania, nie stają się jego głównym tematem ani pretekstem do dyskusji – stanowią po prostu subtelne, przyjemne tło dla toczącej się rozmowy.
Dla osoby bez wzroku obecność słodkiego poczęstunku na stole to także doświadczenie sensoryczne. Dotyk kruchego ciastka, zapach czekolady czy delikatny dźwięk chrupania przełamujący ciszę to elementy, które harmonijnie współgrają z ciepłem domowego ogniska. Ciastka towarzyszą kolejnym wątkom rozmowy, będąc prostym, gościnnym gestem, który umila wspólnie spędzany czas, nie odciągając uwagi od tego, co najważniejsze – od obecności drugiego człowieka.
Doświadczenia płynące z Dnia bez Telefonu Komórkowego niosą ze sobą ważną lekcję na kolejne dni. Pokazują, że bycie online jest możliwością, a nie bezwzględnym obowiązkiem. Warto pamiętać, że świat wirtualny nie ucierpi, jeśli na kilka godzin odetniemy się od sieci, za to nasze relacje i samopoczucie mogą na tym ogromnie zyskać.
Osoba z dysfunkcją wzroku w tej prostocie i przewidywalności tradycyjnych form kontaktu odnajduje ogromną siłę. Świadome wybory polegające na dawkowaniu technologii pozwalają zachować zdrowy balans pomiędzy nowoczesnością a naturą. Pokazują, że codzienne życie może być znacznie spokojniejsze, bardziej uporządkowane i satysfakcjonujące, gdy potrafimy wyznaczyć granice urządzeniom, które mają nam służyć, a nie nas kontrolować.
Krótka przerwa od technologii to bezcenny dar, jaki możemy dać samemu sobie oraz swoim bliskim. Pozwala ona zresetować umysł, wyciszyć emocje i powrócić do korzeni ludzkiej komunikacji. Wartością, którą zyskujemy, jest czas – czas nienaruszony przez powiadomienia, niepodzielony na odpisywanie na wiadomości i niesformatowany pod dyktando algorytmów.
Wyciszenie i rezygnacja z ekranów przywracają właściwe proporcje znaczeniu relacji oraz ciszy. Pozwalają dostrzec, że najważniejsze rzeczy dzieją się tu i teraz, w zasięgu naszych rąk i głosu. To właśnie w prostych rozmowach, w dźwiękach otoczenia i we wspólnie dzielonym stole kryje się autentyczna jakość życia, której żaden, nawet najnowocześniejszy ekran, nie jest w stanie w pełni zastąpić.

 

 

Dzień Dobrej Oceny i codzienność, w której zaczynam zauważać swoje małe sukcesy. Spotkania, w których jako osoba bez wzroku odkrywam, jak wiele daje proste „dobrze to zrobiłaś” lub „dobrze to zrobiłeś”, a wspólny czas dopełniają ciastka Dr Gerard

Dzień Dobrej Oceny i codzienność, w której zaczynam zauważać swoje małe sukcesy. Spotkania, w których jako osoba bez wzroku odkrywam, jak wiele daje proste „dobrze to zrobiłaś” lub „dobrze to zrobiłeś”, a wspólny czas dopełniają ciastka Dr Gerard

Małe sukcesy, które łatwo przeoczyć

Mam sześćdziesiąt lat i od wielu lat żyję bez wzroku. Przez ten czas nauczyłam się wielu rzeczy, które dla innych mogą wydawać się zwyczajne. Dla mnie jednak każda z nich kiedyś była nowym wyzwaniem. Dziś nadal zdarzają się dni, kiedy cieszę się z rzeczy, których większość osób nawet nie zauważa.

Wyjście do sklepu, odnalezienie właściwego przystanku, samodzielne przygotowanie obiadu czy uporządkowanie mieszkania to dla mnie codzienność. Nie oznacza to jednak, że wszystko przychodzi łatwo. Każdy dzień wymaga skupienia, uważnego słuchania i zaufania własnej pamięci. Liczę kroki, rozpoznaję miejsca po dźwiękach i zapachach, dotykiem sprawdzam przedmioty, z których korzystam.

Kiedy uda mi się zrobić coś sprawnie, często przechodzę nad tym do porządku dziennego. Jeszcze kilka lat temu nawet nie przyszłoby mi do głowy, żeby powiedzieć sobie: „Dobrze sobie z tym poradziłaś”. Raczej od razu myślałam o kolejnym zadaniu.

Dopiero z czasem zrozumiałam, że takie drobne sukcesy mają znaczenie. To właśnie z nich składa się moje życie. Nie z wielkich wydarzeń, ale z wielu małych chwil, kiedy coś się udało, kiedy odnalazłam drogę, zapamiętałam nową trasę albo samodzielnie załatwiłam sprawę w urzędzie.

Jako osoba niewidoma wiem, że łatwo przyzwyczaić się do własnych osiągnięć i przestać je zauważać. Tymczasem każde z nich pokazuje, że mimo ograniczeń można żyć aktywnie i z coraz większą pewnością siebie.

Słowa, które mają większe znaczenie, niż się wydaje

Od dawna przekonuję się, że słowa mają ogromną siłę. Nie widzę uśmiechu rozmówcy ani jego spojrzenia. O wiele większą uwagę zwracam na głos. Słyszę, czy ktoś mówi spokojnie, życzliwie, z cierpliwością czy może z pośpiechem.

Osoba z dysfunkcją wzroku często odbiera znacznie więcej z samego tonu wypowiedzi. Delikatne zawahanie, ciepło w głosie albo szczera radość są dla mnie bardzo wyraźne. Dzięki temu wiem, kiedy pochwała jest prawdziwa, a kiedy wypowiedziana tylko z grzeczności.

Bywa, że jedno zdanie zostaje ze mną na cały dzień. Wystarczy usłyszeć: „Dobrze sobie poradziłaś”, a od razu czuję większy spokój. Nie dlatego, że potrzebuję ciągłego potwierdzania swojej wartości. Po prostu każdy z nas chce czasem usłyszeć, że jego wysiłek został zauważony.

To szczególnie ważne wtedy, gdy wykonuje się zadania, których inni nawet nie dostrzegają. Dla osoby bez wzroku wiele czynności wymaga większego skupienia. Dlatego dobre słowo potrafi dodać energii na długo.

„Dobrze zrobiłaś” i „dobrze zrobiłeś” jako realne wsparcie

Pamiętam wiele sytuacji, kiedy ktoś powiedział mi tylko kilka prostych słów. Po wspólnym gotowaniu usłyszałam: „Dobrze to zrobiłaś”. Innym razem po spotkaniu ktoś powiedział: „Świetnie sobie poradziłaś z organizacją”.

Nie były to długie przemowy. Kilka zwyczajnych słów wypowiedzianych spokojnym głosem.

Za każdym razem czułam, że ktoś naprawdę zauważył mój wysiłek. Nie patrzył na mnie wyłącznie jak na osobę niewidomą, ale jak na człowieka, który coś zrobił dobrze.

Myślę, że podobnie jest z każdym z nas. Słowa „dobrze zrobiłeś” albo „dobrze zrobiłaś” nie rozwiązują wszystkich problemów, ale pomagają uwierzyć, że to, co robimy, ma sens.

Z czasem zauważyłam, że takie komunikaty budują we mnie większą pewność siebie. Chętniej podejmuję nowe wyzwania i mniej obawiam się popełniania błędów. Wiem, że nawet jeśli coś nie wyjdzie idealnie, moje starania również mają wartość.

Trudność w przyjmowaniu dobrej oceny

Nie zawsze jednak umiałam przyjmować pochwały.

Kiedy ktoś mówił, że dobrze sobie poradziłam, często odpowiadałam: „To nic takiego”, „Każdy by to zrobił” albo „Miałam po prostu szczęście”. Dzisiaj widzę, że trochę odbierałam tym słowom ich znaczenie.

Osoba niewidząca, podobnie jak wiele innych osób, czasami ma w sobie przekonanie, że powinna radzić sobie sama i nie oczekiwać uznania. Zdarzało mi się myśleć, że skoro coś należy do codziennych obowiązków, nie ma powodu, aby ktokolwiek mnie za to chwalił.

Dopiero z wiekiem zaczęłam rozumieć, że przyjęcie dobrej oceny nie oznacza pychy. To po prostu uznanie faktu, że wykonało się coś dobrze.

Nadal uczę się odpowiadać zwyczajnym: „Dziękuję”. Bez tłumaczenia, bez umniejszania własnej pracy. To nie przyszło od razu. To był spokojny proces, który trwa do dziś.

Docenianie siebie w codzienności

Coraz częściej sama próbuję zauważać swoje małe osiągnięcia.

Kiedy wracam do domu po samodzielnym załatwieniu kilku spraw, zatrzymuję się na chwilę i myślę o tym, co udało mi się zrobić. Nie po to, żeby się zachwycać sobą, ale żeby dostrzec własny wysiłek.

Osoba z ograniczeniami wzroku również potrzebuje takiego wewnętrznego wsparcia. Nikt przecież nie będzie obok przez cały czas. Dlatego uczę się mówić do siebie z większą życzliwością.

Jeżeli coś mi nie wyjdzie, staram się nie oceniać siebie zbyt surowo. Zamiast tego zastanawiam się, czego mogę nauczyć się następnym razem.

Taki wewnętrzny dialog zmienia bardzo wiele. Daje więcej spokoju i pomaga zauważyć, że codzienność składa się nie tylko z trudności, ale również z wielu dobrze wykonanych kroków.

Rozmowy, które zostawiają coś na dłużej

Najbardziej lubię spokojne spotkania przy stole. Bez pośpiechu i bez konieczności ciągłego patrzenia na zegarek.

Rozmowa płynie wtedy naturalnie. Opowiadamy o zwyczajnych sprawach, o rodzinie, o pracy, o tym, co wydarzyło się w ostatnich dniach. Czasem dzielę się historiami związanymi z moim życiem bez wzroku. Mówię o nowych trasach, których się nauczyłam, o ludziach, którzy okazali mi życzliwość, albo o drobnych trudnościach, które udało się pokonać.

Lubię też słuchać innych. Każdy ma swoje doświadczenia, swoje małe zwycięstwa i swoje chwile zwątpienia.

Po takich rozmowach często wracam do domu z poczuciem, że wydarzyło się coś ważnego. Nie dlatego, że padły wielkie słowa. Po prostu ktoś uważnie słuchał, ktoś powiedział coś dobrego, ktoś zauważył mój wysiłek.

Takie spotkania zostają w pamięci na długo.

Bycie razem bez oceniania, a z uważnością

Coraz bardziej cenię ludzi, przy których nie muszę niczego udowadniać.

Nie porównujemy się. Nie zastanawiamy się, kto osiągnął więcej. Jest miejsce na zwykłą rozmowę i wzajemne zainteresowanie.

Jako osoba bez wzroku czuję wtedy swobodę. Nie muszę tłumaczyć każdego swojego sposobu działania. Mogę być sobą.

To bardzo przyjemne uczucie, kiedy wiem, że ktoś akceptuje mnie taką, jaka jestem. Z moimi mocnymi stronami i z rzeczami, które nadal sprawiają mi trudność.

W takiej atmosferze łatwiej mówi się o codzienności, łatwiej się śmieje i łatwiej zauważa dobro, które pojawia się między ludźmi.

Ciastka Dr Gerard jako element spokojnej chwili

Podczas takich spotkań na stole często pojawia się herbata albo kawa. Obok stoi talerzyk z ciastkami Dr Gerard.

Nie są najważniejszą częścią spotkania, ale dobrze wpisują się w jego spokojny rytm. Każdy sięga po jedno lub dwa ciastka, rozmowa toczy się dalej, a czas płynie niespiesznie.

Lubię takie chwile. Zapach świeżo zaparzonej herbaty, znajome głosy i dźwięk filiżanek tworzą atmosferę, w której łatwo zapomnieć o codziennym pośpiechu.

To właśnie wtedy najczęściej padają proste słowa: „Dobrze to zrobiłaś” albo „Dobrze to zrobiłeś”. Bez wielkich gestów. Naturalnie, między kolejnymi tematami rozmowy.

Dobra ocena jako coś, co można dawać innym

Z czasem zrozumiałam, że dobre słowa warto nie tylko przyjmować, ale również przekazywać dalej.

Kiedy widzę... a właściwie kiedy dostrzegam czyjś wysiłek poprzez rozmowę i wspólnie spędzony czas, staram się o tym powiedzieć. Mówię komuś, że dobrze sobie poradził, że wykonał kawał dobrej pracy albo że podziwiam jego cierpliwość.

Jako osoba niewidząca również mogę wspierać innych. Nie potrzebuję do tego wzroku. Wystarczy uważnie słuchać i być obecnym.

Często okazuje się, że kilka życzliwych słów działa w obie strony. Kiedy doceniam drugiego człowieka, sama również czuję więcej radości.

To przypomina mi, że wzajemność buduje relacje znacznie mocniej niż ciągłe ocenianie.

Dlaczego warto mówić dobre rzeczy na głos

Dzień Dobrej Oceny przypomina mi o czymś bardzo prostym. Dobre słowa nie muszą być wyjątkowe ani wyszukane. Wystarczy powiedzieć je szczerze.

„Dobrze sobie poradziłaś.”

„Dobrze to zrobiłeś.”

Takie zdania potrafią zostać z człowiekiem na długo. Dodają odwagi, pomagają spojrzeć na własne działania z większą życzliwością i pokazują, że ktoś zauważył nasz wysiłek.

Jako osoba bez wzroku szczególnie mocno odbieram znaczenie słów. To one często budują obraz drugiego człowieka i atmosferę spotkania.

Dlatego staram się mówić dobre rzeczy na głos. Nie tylko od święta, ale również w zwykłych dniach. Bo codzienna życzliwość nie wymaga wielkich gestów. Czasem wystarczy jedno krótkie zdanie wypowiedziane we właściwym momencie, aby czyjś dzień stał się po prostu trochę lepszy.

 

Dzień Przyjaciela i relacje. które budują codzienność. Spotkania, w których osoba niewidząca doświadcza bliskości

 

Dzień Przyjaciela i relacje, które budują codzienność. Spotkania,  w których osoba niewidząca doświadcza bliskości drugiego człowieka, a rozmowie towarzyszą ciastka Dr Gerard

 

Dzień Przyjaciela jest obchodzony w Polsce 9 czerwca. Jest to dzień, w którym warto spojrzeć na ludzi wokół siebie i na więzi jakie budujemy. Skupmy się na emocjach, bliskości   i wzajemnej pomocy. Większość z nas, ma osobę, którą może nazwać swoim przyjacielem, przyjaciółką, lub też przeżyła taką relację.

Poznając człowieka nigdy nie wiemy co z tego będzie. Czy to będzie krótka znajomość jak wiele innych, czy może złapiemy te same fale i razem spędzimy wiele wspólnych chwil. Wszystko przecież zaczyna się od pierwszej rozmowy. Dla osoby niewidomej ważny jest głos rozmówcy, ton rozmowy, sposób wypowiedzi. Odczuwane emocje dają sygnał czy dobrze czujemy się przy tej nowopoznanej osobie. Wygląd nie ma żadnego znaczenia. Relacje nie wybuchają od razu. Spokojnie, od rozmowy do rozmowy, pojawia się pierwsze pozytywne emocje. Zauważamy, że w wielu kwestiach podobnie myślimy, śmiejemy się z tych samych rzeczy. Pojawia się w nas chęć kontaktu z tą drugą osobą. Później darzymy tę osobę coraz to większym zaufaniem. Im częściej rozmawiamy, tym szybciej ta więź się rozwija. Gdy jesteśmy prawdziwi, szczerzy i otwarci jest bardzo duża szansa, że ta relacja będzie udana. Gdy do tego dojdzie wsparcie z dwóch stron, wzajemne zaufanie i przekonanie, że ta osoba zawsze nam pomoże, wtedy pojawi się prawdziwa, szczera przyjaźń na lata.

Ważne są jednak zwyczajne, codzienne chwile razem. Do budowania prawdziwej przyjaźni nie potrzeba wielkich wydarzeń. Wystarczy miły spacer po lesie, wspólna kawa czy spokojna, uważna rozmowa. W takich momentach osoba niewidoma kieruje się nie wzrokiem, lecz sercem i emocjami, które jej towarzyszą w spotkaniu z daną osobą. Lubimy przecież czuć, że jesteśmy dla kogoś ważni, że ktoś chce być blisko nas. Każdy w dzisiejszych czasach cierpi na brak czasu, zatem nawet wykonana rozmowa telefoniczna z pytaniem: co u Ciebie słychać? ma dużą wartość. Nie tylko te radosne chwile, ale wsparcie w trudnych momentach, pomoc gdy jest nam źle, to właśnie niezwykle mocno wzmacnia relacje.  

Osoba z dysfunkcją wzroku opiera się na słuchu i emocjach. Słuchanie drugiego człowieka jest podstawą dobrej relacji. Brak rozproszenia uwagi na bodźce zewnętrzne powoduje, że problem ze wzrokiem jakby sprzyja uważności na drugą osobę. Nasz przyjaciel czuje się ważny, doceniony, a to przekłada się na jego udane życie. Ważne jest to, co ta osoba ma nam do przekazania. Ton głosu mówi o nastroju w jakim rozmówca aktualnie się znajduje. Czy ma do nas dobre nastawienie, czy może o coś się złości albo coś go trapi. Sposób mówienia, przekazywana treść wpływa na odbiór tej osoby. Z rozmowy dowiadujemy się o cechach charakteru, sposobie bycia i czy tak po prostu jest nam z tą osoba po drodze.  

Będąc razem przyjaciele czerpią od siebie wzajemnie. Wspólne chwile i obecność, powodują, że na moment zapominamy o naszych problemach. Z drugiej strony, to właśnie z przyjacielem omawiamy to, co nas w życiu martwi. Wtedy wszystko zaczyna się układać, a omawiane trudności stają się jakby mniejsze. Pojawiają się rozwiązania. Zwierzając się drugiej osobie zrzucamy z siebie ciężar, który na co dzień nosimy. Robi nam się lżej na sercu i w głowie. Czasem każdy z nas potrzebuje by poczuć, że ktoś się nami opiekuje, gdy mamy trudniejszy czas. Innym razem, to my okazujemy wsparcie przyjacielowi. Ta obecność tu i teraz, wspólne rozmowy, a nawet cisza pomiędzy, to coś wartościowego, co daje przyjaciołom poczucie bezpieczeństwa. Budowanie przyjaźni to długotrwały proces, który wymaga cierpliwości.

Miło jest tak zwyczajnie spotkać się z przyjacielem, w domowym zaciszu na rozmowę. Bez pośpiechu wymieniamy się swoimi myślami, dzielimy się tym co dla nas ważne, śmiejemy się i żartujemy. Te wspólne momenty zostają z nami na dłużej i dają nam dobrą energię na kolejne dni. Nie potrzeba tu wielkiej organizacji. Wystarczy spontaniczne pytanie o wolną chwilę i już można być razem. Właśnie ta swoboda i luz powodują, że świetnie czujemy się ze sobą. Lubimy razem usiąść przy stole, wtedy zajadamy się ciasteczkami od Dr Gerard i przekąszamy je między słowami. Lubię nimi częstować moich gości, a moi goście chętnie je jedzą.

  Prawdziwa przyjaźń nie ma nic wspólnego ze wzrokiem. Relacja przyjacielska z osobą niewidomą w niczym nie odbiega od relacji zrodzonych między osobami widzącymi. Przyjaźń przecież rodzi się w naszym sercu, emocjach i umyśle, a nie w oczach. Osoba z dysfunkcją wzroku innymi zmysłami doświadcza przyjaźni. Nie ocenia wyglądu osoby czy sposobu ubierania, nieważne są widoczne tatuaże czy inne ozdoby ciała. Kierując się tym, co widzą oczy, czasem można mylnie ocenić człowieka. Ważniejszy jest głos, intonacja, słowa, które wypowiada rozmówca. Ważna jest atmosfera, która rodzi się między przyjaciółmi. Chcemy czuć się ze sobą swobodnie. Nikt nie jest gorszy czy lepszy. Wzrok nie ma tutaj żadnego znaczenia, bo w przyjaźni mamy takie same prawa.    

Wiele wspólnych chwil, spotkań, sytuacji, to sprawdzian dla obu stron. W dzisiejszych czasach, gdy każdy gdzieś pędzi, chwila uwagi dla drugiego człowieka jest bardzo cenna. Zaufanie, którym się obdarzamy pojawia się wraz z upływem czasu. To czas sprawia, że poznajemy się w wielu różnych sytuacjach. Sprawdzamy czy dobrze się ze sobą czujemy, czy po prostu przy tej osobie możemy być sobą i nikogo nie udawać. Gdy jesteśmy ze sobą blisko, czujemy wsparcie i darzymy się zaufaniem, to pojawia się przestrzeń na zwierzenia i głębsze tematy. Szczera rozmowa potrafi w naszym życiu zdziałać cuda. Z przyjacielem lżej idzie się przez życie. Zrzucamy z siebie bagaż trudniejszych życiowych momentów, otrzymujemy wsparcie, gdy go potrzebujemy. Służymy wzajemnie dobrą radą. Budujemy między nami bliskość, gdy czujemy, że zależy nam na tej osobie. Mamy też z kim dzielić szczęśliwe chwile. Miło jest wiedzieć, że ktoś nam kibicuje i dmucha w nasze skrzydła.

Każdy chce mieć kogoś bliskiego, do kogoś przynależeć i nie czuć się samotnym. By więź przetrwała lata szanujmy nasze bliskie relacje. Nie tylko z nich bierzmy, ale i dawajmy od siebie. Każda ze stron tego potrzebuje. Dbajmy o naszych przyjaciół, bo oni potrzebują nas tak samo jak my ich. Poświęcajmy uwagę ich sprawom, troskom i radościom, a w zamian dostaniemy samo dobro, które wniesie do naszego życia radość, spokój i szczęście. Samotność jest dużym życiowym problemem, zatem doceniajmy naszych bliskich i więzi, które z nimi tworzymy.

Dzień Ochrony Środowiska i relacja z naturą, która nie wymaga patrzenia. Rozmowy, w których osoba niewidząca odczuwa bliskość przyrody, dzieląc się wspólnie ciastkami Dr Gerard

Dzień Ochrony Środowiska obchodzony jest  5 czerwca, a jego celem jest zwrócenie uwagi na problemy związane z ochroną przyrody i zachęcanie ludzi do działań na rzecz środowiska. W tym dniu organizowane są np. akcje sadzenia drzew, sprzątania terenów zielonych, kampanie edukacyjne i wydarzenia promujące ograniczanie zanieczyszczeń, oszczędzanie wody oraz ochronę klimatu i bioróżnorodności.

Natura, którą można poczuć bez patrzenia

    Przyroda dostępna jest nie tylko przez wzrok.  Wiele osób podziwia krajobrazy, kolory kwiatów, widoki lasów, ale naturę można poznać również na inne sposoby. Osoby niewidome odbierają otaczający świat przede wszystkim za pomocą słuchu, dotyku oraz węchu. 

Spacerując po lesie, mogą usłyszeć śpiew ptaków, szum liści poruszanych przez wiatr, odgłos płynącego strumyka, a każdy z tych dźwięków pomaga wyobrazić sobie otoczenie i poczuć bliskość natury. 

Tak samo ważne są zapachy. Woń mokrej ziemi po deszczu, zapach kwitnących kwiatów, świeżej trawy czy igliwia pozwala rozpoznać miejsce i porę roku. 

Natura obecna jest również w codziennych odczuciach. Ciepło promieni słonecznych na skórze, chłodny podmuch wiatru, krople deszczu, miękkość mchu pod dłonią sprawiają, że przyrodę można odczuwać każdego dnia. Przez takie doświadczenia osoba z dysfunkcją wzroku nawiązuje kontakt z naturą. I nawet jeśli się nie widzi, to przyrodę można rozumieć, doceniać i poznać przez dźwięki, zapachy oraz dotyk. 

Tak więc piękno natury jest dostępne dla wszystkich niezależnie od tego, w jaki sposób odbierają otaczający świat.

Dźwięki przyrody jako sposób orientowania się w świecie

    Dla osób z dysfunkcją wzroku słuch to jeden z najważniejszych sposobów poznawania i rozumienia otaczającego środowiska. Dźwięki przyrody pomagają odnaleźć się w przestrzeni, rozpoznawać kierunki i budować obraz miejsca, w którym się znajdują. Ważny jest śpiew ptaków, ponieważ różne gatunki wydają znajome odgłosy dzięki, którym mogą odróżnić, gdzie się znajdują czy w parku, lesie, a może na otwartej przestrzeni. Śpiew ptaków pozwala określić kierunek, z którego dochodzi dźwięk, co ułatwia orientację w terenie. 

Również wiatr odgrywa istotną rolę. Jego szum może wskazywać czy osoba niewidoma znajduje się na łące, otwartej przestrzeni czy przy lesie. Dźwięki mogą się zmieniać w zależności od siły wiatru i rodzaju roślin. Szum drzew dostarcza dodatkowych informacji o otoczeniu, ponieważ gęsty las brzmi inaczej niż alejka w parku czy drzewa przy drodze. Dzięki temu osoba z dysfunkcją wzroku może łatwiej odnaleźć się w takim środowisku i określić jego charakter. 

Dźwięki przyrody pomagają tworzyć osobową mapę otoczenia, co pozwala ocenić wielkość przestrzeni, obecność przeszkód i zmiany w krajobrazie.

Zatem znane, naturalne odgłosy dają poczucie miejsca i bezpieczeństwa. Dźwięki ptaków, wiatru, szumiących drzew pozwalają lepiej zrozumieć otoczenie i poczuć się częścią przestrzeni, w której się przebywa.

Zapachy, które budują kontakt z otoczeniem

    Zapach to ważne źródło informacji o świecie, dzięki któremu można lepiej opanować otoczenie, rozpoznać miejsca oraz zmiany zachodzące w przyrodzie. Osobie niewidomej węch pomaga odbierać szczegóły, których nie można dostrzec wzrokiem. 

Natura ma wiele wyróżniających się zapachów. Po deszczu można wyczuć wilgotną ziemię, która pachnie świeżo i intensywnie. Las ma aromat drzew, mchu i liści. Łąkę wiosną i latem wypełniają zapachy kwiatów oraz traw. Również powietrze zmienia swój zapach w zależności od pory roku. Zimą jest chłodne i ostre, a latem ciepłe i pachnące wonią roślin i nagrzanej ziemi. 

Osoba bez wzroku dzięki zapachom jest w stanie odróżnić rotację pór roku. Zapach kwitnących drzew oznacza nadejście wiosny. Świeżo skoszona trawa przypomina o początku lata, jesienią w powietrzu można wyczuć zapach mokrych liści i wilgotnej ziemi, a zimą otoczenie pachnie neutralnie i chłodno. Sygnały te pomagają określić zmiany zachodzące w naturze i lepiej orientować się w otaczającym świecie. 

Zapachy mogą wywoływać wspomnienia, skojarzenia czy emocje. Aromat pieczonego ciasta przypomina rodzinny dom, zapach lasu czy wakacyjne spacery. Niektóre zapachy dają poczucie spokoju i bezpieczeństwa, a inne pobudzają energię lub ciekawość.

Tak więc zapachy są nie tylko źródłem informacji, ale i sposobem budowania więzi z ludźmi, wspomnieniami i miejscami.

Dotyk jako sposób poznawania natury

    Jednym z najważniejszych sposobów poznawania świata natury jest dotyk. Dzięki niemu bezpośrednio możemy doświadczać naturę i lepiej poznać jej różnorodność. 

Dotykając roślin, można odczuć różnice między miękkimi płatkami kwiatów, gładkimi liśćmi, a szorstką korą drzew.

Kontakt z ziemią sprawia, że można wyczuć jej wilgotność, temperaturę i strukturę. Również można poczuć ruch powietrza na skórze, co pomaga uchwycić zmiany pogody czy siłę wiatru. 

Dla osoby z dysfunkcją wzroku dotyk ma bardzo ważne znaczenie, ponieważ dzięki niemu może poznać kształty, wielkość oraz fakturę przedmiotów. Dotykając pnia drzewa, kamieni czy trawy osoba niewidząca może stworzyć w wyobraźni obraz miejsca, w którym się znajduje, a różnorodne powierzchnie dostarczają informacji o otoczeniu, a także pozwalają w nim funkcjonować.

Dotyk umożliwia ustalenie konkretnych danych. Pozwala rozpoznać czy coś jest twarde czy miękki, suche czy mokre, gładkie czy chropowate. Poprzez dotyk osoba niewidoma może poznać naturę i nawiązać z nią bezpośredni kontakt. 

Codzienność, w której można być bliżej natury

    Przyroda jest obecna w naszej codzienności, można ją poczuć każdego dnia i wcale nie trzeba dalekich podróży, aby być blisko natury. W czasie spaceru po okolicy można usłyszeć śpiew ptaków, poczuć świeże powietrze oraz zapach drzew i kwiatów. Już krótkie wyjście do parku lub sklepu może być okazją do kontaktu z naturą. 

W domu również można odczuć bliskość natury, wystarczy otworzyć okno, żeby usłyszeć szum liści, śpiew ptaków czy odgłosy deszczu. Wpadające do pokoju promienie słońca i świeże powietrze informują o zmieniających się porach dnia i roku.

Osoby z dysfunkcją wzroku mogą więc doświadczać natury na wiele sposobów dzięki zmysłom. Wystarczy chwila spędzona na balkonie, w ogrodzie, w parku na ławce, czy w czasie krótkiego spaceru i można poczuć kontakt z otoczeniem. 

Rozmowy o środowisku, które zaczynają się od doświadczenia.

    Najciekawsze rozmowy o środowisku są wtedy gdy nie zaczynają się od definicji i statystyk. Prościej rozmawia się o naturze w czasie wspólnego spaceru, siedzenia na ławce w parku czy odpoczynku nad wodą. Temat pojawia się wtedy naturalnie z tego co każdy czuje i przeżywa. Można wyobrazić sobie spotkanie w lesie. Jedna z osób zwraca uwagę na światło między drzewami, druga na zapach mokrej ziemi, a jeszcze ktoś inny na chłód powietrza i śpiew ptaków. Rozmowa jest raczej wymianą wrażeń: "Czuję, że powietrze jest tutaj świeższe", "Słyszę więcej ptaków niż w mieście", "Te drzewa szumią inaczej niż w parku". Takie wypowiedzi budują bliższe relacje i pomagają odkryć środowisko wszystkimi zmysłami. Osoba niewidoma tak jak każdy może opisać naturę na swój sposób. Wiadomo, że nie mówi o kolorach liści czy kształtach chmur, ale za to opowiada o czymś równie ważnym, np. o szumie wiatru, nierówności ścieżki, cieple słońca na twarzy czy wilgotnym zapachu po deszczu. Osoba bez wzroku opisując w ten sposób środowisko, przypomina innym, że przyroda to nie tylko obraz, ale i dźwięk, zapach oraz dotyk.

Najważniejszym momentem przy wymianie spostrzeżeń jest czas gdy uczestnicy zaczynają porównywać swoje odczucia. Dlatego nie ma lepszej obserwacji i każdy może dodać swoje doświadczenia. Z takiej rozmowy łatwiej zrozumieć środowisko, a przekazywane informacje między uczestnikami mogą wiele nauczyć. 

Troska o środowisko jako element codziennych wyborów

    Dbanie o środowisko, to nie tylko wielkie akcje i kosztowne rozwiązania. Najważniejsze znaczenie mają codzienne decyzje, które podejmuje się każdego dnia. Segregowanie odpadów, oszczędzanie wody i energii, korzystanie z wielorazowych torebek, unikanie marnowania żywności to takie małe działania, które łącznie przynoszą realne efekty. Wszyscy bez wyjątku ponosimy odpowiedzialność za środowisko, również osoby z dysfunkcją wzroku mogą podejmować świadome wybory takie jak np. wybieranie produktów w ekologicznych opakowaniach, oszczędne korzystanie z urządzeń domowych, a nawet segregowanie śmieci. Jest to możliwe za sprawą odpowiednich oznaczeń oraz organizacji przestrzeni. Zmiany zaczynają się od małych kroków, a już drobne nawyki powtarzane regularnie mają wpływ na stan środowiska. Każdy może przyczynić się do ochrony przyrody niezależnie od wieku, miejsca zamieszkania i stopnia sprawności.

Ciastka Dr Gerard jako część spokojnego spotkania

    Spotkanie przy stole to nie tylko rozmowa, ale również chwila, która pozwala na spokojne zatrzymanie się w czasie codziennych obowiązków. Podczas wymiany zdań na stole często pojawiają się drobne przekąski, które tworzą przyjemną atmosferę i zachęcają do wspólnego spędzania czasu. Wśród nich mogą znaleźć się ciastka Dr Gerard, które są dodatkiem do kawy lub herbaty i dyskretnie towarzyszą rozmowie, a także sprawiają, że moment ten jest bardziej uroczysty. Ciastka Dr Gerard nie grają tutaj głównej roli, tylko naturalnie wpisują się w ciche, spotkanie gdzie liczy się przede wszystkim obecność bliskich osób i wspólnie spędzone chwile. 

Natura jako coś, co daje spokój i równowagę

    Kontakt z naturą daje człowiekowi spokój i pomaga odzyskać równowagę. Natura pozwala oderwać się od codziennych problemów, wyciszyć myśli i odpocząć. Śpiew ptaków, szum drzew czy zapach lasu działają uspokajająco i poprawiają nastrój. Osoba niewidoma także może czerpać z natury wiele korzyści, ale odbiera ją w inny sposób. Nie może obserwować krajobrazów, ale zwraca uwagę na dźwięki, zapachy i dotyk. Dzięki tym zmysłom może skupić się na otaczającym świecie i również doświadczać przyrody. Kontakt z naturą uczy uważności, ale tylko wtedy gdy człowiek znajdzie czas, aby na chwilę się zatrzymać, a następnie skupi się na tym co dzieje się wokół niego, a później doceni małe, drobne sprawy.

Wśród przyrody łatwiej odnaleźć wewnętrzny spokój, opanować emocje oraz zachować równowagę w codziennym życiu. 

Dlaczego warto dbać o to co nas otacza? 

    Dbanie o otaczające nas środowisko jest istotne, ponieważ wpływa to jakość naszego życia. Czyste powietrze, zadbane parki, lasy i rzeki sprawiają, że możemy się czuć lepiej i cieszyć się zdrowiem. Troska o przyrodę pomaga chronić rośliny i zwierzęta, które są częścią naszego świata i już zwykłe, codzienne nawyki przynoszą efekty. Oszczędzanie wody i energii, segregowanie odpadów, korzystanie z toreb wielokrotnego użytku, dbanie o porządek wokół siebie pomagają chronić przyrodę. 

Kontakt z naturą pozwala odpocząć, wyciszyć się, odzyskać siły. Tak więc troska o środowisko to dbanie o nas samych i o przyszłe pokolenia. Trzeba zapamiętać, że świat wokół nas jest wspólnym dobrem i jego przyszłość zależy od naszych codziennych wyborów. 

Dzień Ochrony Środowiska i relacja z naturą, która nie wymaga patrzenia. Rozmowy, w których osoba niewidząca odczuwa bliskość przyrody, dzieląc się wspólnie ciastkami Dr Gerard

 

 

Natura, którą można poczuć bez patrzenia

 

            Mówi się, że przyroda jest piękna. Ale piękno to nie tylko to, co widać. Natura jest pełna dźwięków, zapachów i faktur, które można poczuć całym ciałem. Dla osoby niewidomej to nie metafora – to codzienne doświadczenie. Wystarczy chwila ciszy na zewnątrz, żeby zrozumieć, że przyroda komunikuje się z nami na wiele sposobów jednocześnie.

Osoba bez wzroku odbiera otoczenie tak samo jak każdy – tylko innymi kanałami. Zapach mokrej trawy, chłód powietrza po deszczu, wibracje kroków na różnym podłożu. To nie jest gorsze poznawanie świata. To po prostu inne, często bardziej uważne. Kiedy wzrok nie filtruje wrażeń, inne zmysły stają się wyraźniejsze.

Natura jest obecna w codziennym życiu osoby z dysfunkcją wzroku tak samo jak w życiu każdego innego człowieka. Nie trzeba jej widzieć, żeby ją czuć. Nie trzeba jej widzieć, żeby ją rozumieć. I nie trzeba daleko wyjeżdżać, żeby być jej bliżej.

 

Dźwięki przyrody jako sposób orientowania się w świecie

 

            Słuch to jeden z tych zmysłów, które potrafią narysować przestrzeń bez użycia oczu. Śpiew ptaków rankiem mówi, że drzewo jest blisko, że jest cień, że jest życie. Szum liści podpowiada, skąd wieje wiatr. Odległy plusk wody znaczy, że fontanna jest po lewej, a nie po prawej.

Osoba niewidząca rozpoznaje po dźwiękach nie tylko to, co jest wokół niej, ale też porę roku. Wiosną słychać coraz więcej głosów ptaków, latem – brzęczenie owadów, jesienią – szelest suchych liści pod nogami. Każda pora roku ma swój akustyczny charakter, który jest doskonale czytelny bez patrzenia.

Dźwięki dają poczucie miejsca. Kiedy stoisz w parku i słyszysz kilkanaście różnych odgłosów naraz, możesz złożyć z nich obraz otoczenia. To nie jest wyobraźnia – to prawdziwa informacja, przekazywana przez środowisko w sposób, który nie wymaga wzroku.

 

Zapachy, które budują kontakt z otoczeniem

 

            Zapach to chyba najbardziej bezpośredni zmysł. Nie można go zignorować, nie można go odfiltrować tak jak dźwięk. Kiedy powietrze niesie zapach mokrej ziemi po deszczu, wiadomo, że coś się zmieniło – nawet jeśli nic nie widać. Ten zapach jest konkretny, rozpoznawalny i wyraźnie związany z przyrodą.

Osoba bez wzroku rozpoznaje przez nos zmiany w naturze bardzo dokładnie. Zapach trawy skoszonej tego samego dnia różni się od zapachu trawy, która schnie już drugi dzień. Zapach sosny różni się od zapachu lipy. Zapach powietrza przed burzą jest inny niż po niej. To wszystko można wyczuć bez patrzenia.

Z zapachami wiążą się też emocje i wspomnienia. Zapach bzów może przywołać konkretne miejsce z dzieciństwa. Zapach ogniska – letni wieczór z rodziną. Zapach siana – wakacje u babci na wsi. Natura przez zapach wchodzi w głąb człowieka i zostaje tam na długo.

 

Dotyk jako sposób poznawania natury

 

            Kiedy osoba niewidoma dotknie kory drzewa, nie tylko czuje chropowatą powierzchnię. Czuje też, czy jest mokra czy sucha, ciepła czy zimna, czy jest żywa czy martwa. Dotyk daje konkretne informacje, których nie można zignorować ani pomylić. To jest fizyczne poznawanie świata takim, jaki jest.

Kontakt z roślinami przez dotyk to doświadczenie, które nie ma odpowiednika w opisie słownym. Liść paproci jest inny niż liść dębu – inaczej ułożony, inaczej sprężysty, inaczej reaguje na dotyk. Trawa jest inaczej szorstka niż mech. Piasek jest inaczej sypki niż ziemia w lesie. Te różnice są dostępne dla każdego, kto wyciągnie rękę.

Wiatr na twarzy, słońce na dłoniach, wilgotne powietrze przy stawie – to wszystko jest formą kontaktu z naturą przez ciało. Osoba z dysfunkcją wzroku korzysta z tych wrażeń tak samo jak wszyscy, a może nawet bardziej świadomie, bo nie ma nic, co mogłoby odciągnąć uwagę.

 

Codzienność, w której można być bliżej natury

 

            Nie trzeba wyjeżdżać w góry ani nad morze, żeby być bliżej natury. Wystarczy otworzyć okno rano. Już w tej jednej chwili do pokoju wchodzi powietrze z zapachem drzew lub kwitnących krzewów, razem z dźwiękami ptaków i szumem wiatru. To jest kontakt z przyrodą dostępny każdego dnia.

Spacer to kolejna codzienna okazja. Osoba niewidząca, idąc chodnikiem przez osiedle, odczuwa różnicę między betonem a trawnikiem pod stopami, słyszy, kiedy mija drzewo, wyczuwa zmiany temperatury powietrza w cieniu. To wszystko jest naturą obecną w zwykłym dniu, bez specjalnych przygotowań.

Chwila na zewnątrz może być krótka, ale wystarczająca. Kilka minut na ławce w parku, postój przy kwitnącym krzaku, przerwa w miejscu, gdzie słychać wodę – to nie wymaga czasu ani planowania. Natura jest dostępna blisko, codziennie, dla każdego.

 

Rozmowy o środowisku, które zaczynają się od doświadczenia

 

            Najlepsze rozmowy o naturze zaczynają się od konkretnego odczucia, nie od teorii. Kiedy ktoś mówi: „wczoraj poczułem, że lipy zaczęły kwitnąć, zanim jeszcze ktokolwiek mi o tym powiedział” – to otwiera rozmowę w sposób, który angażuje wszystkich. Takie zdanie pochodzi z doświadczenia, a nie z książki.

Osoba bez wzroku dzieli się tym, co odczuwa, i to sprawia, że rozmowa staje się pełniejsza. Kiedy jeden opisuje, jak to wygląda, a drugi opowiada, jak to pachnie i jak to brzmi. Razem budują obraz otoczenia, którego żadne z nich nie miałoby samodzielnie. Taka wymiana spostrzeżeń to coś wartościowego.

Rozmowy o środowisku naturalnym nie muszą być poważne ani naukowe, żeby były ważne. Mogą zaczynać się od prostego: „słyszałeś dziś te sikory?” albo „czułeś, jak pachniało po tym deszczu?”. Takie pytania łączą ludzi przez wspólne odczucie, bez względu na to, czy rozmówca widzi, czy nie.

 

Troska o środowisko jako element codziennych wyborów

 

            Dbanie o środowisko nie polega na wielkich akcjach ani głośnych wydarzeniach. Najwięcej znaczą proste, codzienne wybory: oszczędzanie wody, segregowanie odpadów, zabieranie ze sobą śmieci i nie pozostawianie śladów w naturze. To drobne gesty, które są dostępne dla każdego – niezależnie od sprawności.

Osoba niewidząca podejmuje te same decyzje co wszyscy. Wyłącza wodę podczas mycia zębów. Wrzuca butelkę do właściwego pojemnika. Nie wyrzuca śmieci tam, gdzie nie powinna. Te gesty są drobne, ale razem tworzą coś większego – nawyk uważności wobec otoczenia.

Zmiana zaczyna się od małych kroków. To zdanie brzmi banalnie, ale jest prawdziwe. Każda decyzja, nawet ta z pozoru nieistotna, ma znaczenie, kiedy powtarza ją milion ludzi. Troska o środowisko to nie jednorazowy gest. To styl myślenia, który wchodzi w nawyk i przynosi wymierne korzyści dla przyrody.

 

Ciastka Dr Gerard jako część spokojnego spotkania

 

            Przy takich rozmowach dobrze jest mieć coś w ręce, Nie dlatego, że to konieczne, ale dlatego, że wspólna chwila z herbatą i czymś słodkim ma swoją atmosferę. Ciastka Dr Gerard pojawiły się na stoliku zupełnie naturalnie – ktoś je przyniósł, ktoś otworzył i nagle rozmowa stała się nieco spokojniejsza.

Nie ma w tym nic skomplikowanego. Ciastko to po prostu element spotkania. Coś, co jest pod ręką, kiedy rozmowa się przeciąga, kiedy trzeba chwilę poczekać na właściwe słowo, kiedy cisza jest w porządku i nie trzeba jej wypełniać. Takie chwile mają swoją wartość.

 

Natura jako coś, co daje spokój i równowagę

 

            Kontakt z naturą uspokaja. To nie jest opinia tylko tych, którzy ją widzą. Szum drzew, oddech chłodnego powietrza, zapach trawy – to wszystko działa na człowieka, niezależnie od tego, czy ma sprawny wzrok czy nie. Natura nie pyta, jakim zmysłem ją odbierasz. Po prostu jest.

Osoba bez wzroku korzysta z natury na swój sposób – i ten sposób jest pełnowartościowy. Może nawet bardziej świadomy, bo wymaga uwagi skierowanej do wewnątrz i na zmysły, które często ignorujemy, zajęci patrzeniem. Uważność na dźwięki, zapachy i odczucia fizyczne to coś, czego można się od osób niewidomych nauczyć.

Wartość uważności wobec natury jest dostępna dla każdego. Wystarczy zatrzymać się na chwilę i posłuchać. Poczuć powietrze. Dotknąć kory drzewa. Natura odpowie.

 

Dlaczego warto dbać o to, co nas otacza

 

            Troska o środowisko daje coś konkretnego: zachowanie tego, co sprawia, że świat jest do życia. Czyste powietrze, dźwięki przyrody, zapach lasu – to wszystko istnieje dlatego, że ktoś podjął właściwe decyzje. I zniknie, jeśli nikt ich nie podejmie.

Nie trzeba wielkich działań, żeby mieć wpływ. Wystarczy robić to, co jest w zasięgu ręki: ograniczyć śmieci, nie marnować tego, co mamy, zwracać uwagę na drobiazgi. To są małe kroki, które może zrobić każdy, bez względu na swoje możliwości.

Relacja z naturą to coś, co wraca. Kiedy dbamy o otoczenie, ono odpowiada – zapachami, dźwiękami, odczuciami, które trudno zastąpić czymkolwiek innym. To nie jest filozofia. To po prostu prawda, którą można sprawdzić wychodząc na zewnątrz i zatrzymując się na chwilę w ciszy.