Dlaczego warto zamieniać ciastka na owoce? Poradnik dla osób dbających o zdrowie”

 

 Dlaczego warto zamieniać ciastka na owoce? Poradnik dla osób dbających o zdrowie”

Zdrowym zamiennikiem ciastek są owoce. Jak wiadomo dostarczają nam one cenne składniki pokarmowe oraz są mniej kaloryczne niż słodycze. Jest wiele korzyści płynących z jedzenia owoców niżeli słodycze. Warto nawyk spożywania owoców wprowadzić od najmłodszych lat a nasze dzieci dzięki niemu zdobędą cenne składniki odżywcze. Jednakże osoby będące na diecie też muszą na nie uważa.

Jakie korzyści zdrowotne mogą być z jedzenia owoców? Jak wiadomo owoce dostarczają nam mnóstwo witamin oraz minerałów czy naturalnego błonnika, tak cennych dla naszego. Idealnym źródłem błonnika są surowe, świeże jabłka czy cytrusy. Dzięki czemu wspomagają pracę naszych jelit. Doskonałym źródłem potasu będzie banan, lubiany także przez dzieci. A arbuz posiada moc minerałów takich jak potas, fosfor czy wapń.

Aby mieć zdrowy, silny układ odpornościowy musimy o niego dbać przez cały rok. Zbliża się sezon letni w którym mamy bogactwo owoców, które dostarczą nam mnóstwo witaminy z grupy C. Są to choć by owoce dzikiej róży, aronia, porzeczka.

Czy mogą być zdrowe zamienniki słodyczy? Zdrowe przekąski a nie puste kalorie. Choć by chipsy z banana czy jabłka. Będą smaczną przekąska na imprezę czy na seans filmowy. A takie chipsy możemy samodzielnie przygotować w domu. Możemy przygotować smoothie z truskawek, owoców jagodowych czy bananów. Świetną przekąską będą domowe batoniki z owocami oraz płatkami owsianymi. A jak przygotować ciasteczka owsiane z owocami mogą być banany, jabłka czy dojrzałe morele lub brzoskwinie!

Dojrzałego banana rozgniatamy widelcem dodajemy jedno całe jajko oraz pełną z czubkiem szklankę płatków owsianych. Pozostawiamy na chwile aby płatki namiękły. Do tego dokładamy trzy łyżki mąki pszennej oraz trzy i pół łyżki oleju kokosowego (30 gram) Można dodać odrobinę rodzynek czy orzechów. Zagniatamy , formujemy kulki. A następnie układamy je na papierze do pieczenia, delikatnie spłaszczamy i pieczemy około 20 minut.

A jakie wybierać owoce? Najlepiej wybierać owoce sezonowe z naszego rejonu. Najwięcej jednak świeżych owoców mamy latem od czerwca aż do końca października. Teraz to idealny czas. Już zaczynają się truskawki, poziomki, maliny, porzeczki, agrest. Potem jabłka, jagody czy borówki. A także pyszne smaczne śliwki lub gruszki. Także mamy ogromny wybór smaków.

Czy możemy uniknąć pestycydów znajdujących się w owocach? Najlepszym sposobem będzie kupowanie owoców ze sprawdzonych plantacji czy z upraw ekologicznych. Innym ze sposobów na ograniczenie pestycydów w owocach będzie ich obieranie oraz dokładne ich mycie. Wiele osób myję owoce z dodatkiem soku z cytryny czy octu jabłkowego. Kwaśny odczyn wody pozwoli usunąć bakterie Salmonelli czy E. Coli. Kolejnym sposobem jest dodanie do wody łyżki sody oczyszczonej.

Jak zaplanować w swojej diecie obecność owoców ? Owoce najlepiej spożywać w pierwszej połowie dnia. A więc jako drugie śniadanie czy jako dodatek do płatków czy porannej owsianki. Dodadzą nam energii na cały dzień przy czym poprawią pracę naszego mózgu. Po południu najlepiej spożywać je w lekkim deserze. Ważne aby nie jeść owoców wieczorem. Aby wprowadzić owoce do codziennej diety należy zacząć od planowania posiłków. Rekomenduje się zjedzenie do pięciu porcji owoców i warzyw. Także praktycznie w każdym naszym posiłku. Jedną z porcji może być świeżo wyciskany sok, który wzmocni oraz doda nam energii na resztę dnia.

Czy należy spożywać owoce przy cukrzycy? Przede wszystkim osoby chorujące na cukrzycę powinny być pod stała kontrolą diabetologa oraz dietetyka. Pomogą one ustali optymalną dietę. Jednakże należy w tym wypadku wybierać owoce o niskim indeksie glikemicznym aby po zjedzeniu stężenie glukozy we krwi nie wzrosło zbyt gwałtownie. To takich owoców zaliczają się między innymi: wiśnie, agrest, grapefruit, jabłka, gruszki, truskawki, śliwki, oraz pomarańcze. Prawie wszystkie sezonowe, krajowe owoce. Skoki cukrów we krwi świetnie reguluje połączenie białka lub tłuszczu. Węglowodany połączone z nimi to dobra kombinacja. Ważna w diecie jest także aktywność fizyczna. Może to być po prostu spacer a także wyście z pupilem czy wycieczka rowerowa. Mogą być jeżeli ktoś ma siły i zdrowie mu na to pozwala zajęcia grupowe. Białko i tłuszcz spowalniają trawienie dzięki czemu regulują skoki cukru. A jaki będzie zdrowy i pyszny deser? Jednym z nich jest pudding z nasionami chia oraz owocami. Nasiona moczymy w mleku migdałowym. Najlepiej przez całą noc. Następnie dodajemy do nich odtłuszczony jogurt grecki, mieszamy. Dodajemy do smaku cynamon ale nie trzeba. Na to pokrojone truskawki oraz kiwi. Deser gotowy. Pycha nie tylko dla cukrzyków. Mogą być czekoladowe ciasteczka z owocami z płatków owsianych z dodatkiem orzechów.

Lucuma to naturalny słodzik z drzewa zielonego. Rośnie na górzystych terenach Południowej Ameryki oraz w Ekwadorze, Kolumbii czy Chile. Ma wiele cennych witamin oraz minerały. Owoc ten jest bardzo słodki. Możemy go stosować także w formie proszku do słodzenia potraw. Naturalny syrop z daktyli będzie też dobrym zamiennikiem cukru. Możemy samodzielnie przygotować lody kawowe z dodatkiem daktyli, syropu klonowego jako naturalnych słodzików. Do naczynia wlewamy napój migdałowy dodajemy daktyle, orzechy nerkowca oraz syrop klonowy naturalne kakao i kawę rozpuszczalną. Miksujemy w blenderze. Następnie wkładamy do zamrażalnika na dwie godziny. Potem ponownie miksujemy i tak robimy z trzy razy. Lody gotowe. Do takich lodów możemy dodać banany czy truskawki będą owocowe.

Czy istnieją przeciwskazania do spożywania owoców. Najczęściej pojawiają się alergie na owoce w postaci wysypek czy łzawienie oczu, swędzenie. Może być biegunka czy ból brzucha. Najczęściej uczulają truskawki, gruszki czy cytryna. Należy obserwować siebie czy dziecko. Owoce to naturalne źródło fruktozy. Szczególnie jabłka, gruszki, śliwki, arbuz to tylko kilka owoców naturalnie zawierają fruktozę. Fruktoza dodawana jest także do rozmaitych produktów. A więc powinniśmy mimo wszystko uważać ile spożywamy soków, owoców czy deserów z dodatkiem syropów fruktozowych.

Podsumowując. Warto spożywać owoce ponieważ dostarczają nam cennych witamin, minerałów a także nawadniają nasz organizm. Są urozmaiceniem do naszej diet. Możemy dzięki nim tworzyć kulinarne pyszności. Ważne jest abyśmy od najmłodszych lat wprowadzali dobre nawyki spożywania owoców w diecie już małych dzieci. A to zaowocuje w przyszłości.

Magia ciasteczek 10 sekretów które każdy powinien znać.

Któż z nas nie lubi sobie pochrupać ciasteczek, albo to do kawy lub też jako coś co się należy położyć na stół gdy wpadną do nas goście. Gdy na to pozwala czas to staramy się sami upiec jakiś wypiek jednak i gospodynie posilają się już gotowymi ciastkami, które to można kupić w cukierniach, albo kruchymi w sklepach spożywczych.

Panie domu, które to znają się na wypiekach ciast, zaczynają swój wypiek od doboru mąki z, której to zrobią wypiek.

Mąka pszenna.

Typ 450 dobra do biszkoptów i tortów.

Wrocławska 550 dobra do naleśników omletów i kruchych ciast.

Typ 550 znakomita na pączki i faworki.

Chciałbym jeszcze powiedzieć kilka słów o rodzajach mąki stosowanej w naszych kuchniach, tak aby każdy miał jakieś spektrum o nich samych.

Po pierwsze rodzaje mąk można zaliczyć do glutenowych jak i bezglutenowych.

Rodzaje mąk glutenowych to.

Mąka pszenna bogata jeszcze w skrobię oraz mąka orkiszowa, te mąki bez żadnego problemu możemy stosować do naszych domowych wypieków.

Mąka żytnia, ta mąka zawiera nieco mniej białka niż mąka pszeniczna stąd nieco mniej glutenu lecz lepsza zawartość białka.

Mąka jęczmienna, stosuje się ją jako dodatek do pieczywa i ma słodkawy posmak.

Mąki bezglutenowe.

Mąka owsiana jako alternatywa dla mąki pszennej

Mąka owsiana tak samo jak i mąka orkiszowa nadaje się znakomicie do wypieków. Ten rodzaj mąki bogaty jest w nienasycone kwasy tłuszczowe oraz dużą ilość białka. Na uwagę zasługują jeszcze flanoidy o działaniu przeciw utleniającym.

Mąka jaglana idealna do ciasta kruchego.

Mąkę jaglaną wyrabia się z prosa i jest można by powiedzieć wdzięczna do wyrobu ciast i to zarówno tych wytrawnych jak i słodkich. Chcąc upiec z niej chleb najlepiej zmieszać ją z inną mąką , a ona nada mu elastyczność, ale już do pieczenia babeczek nadaje się bardzo dobrze nadając im kruchość.

W kuchni tak już bywa iż każda gospodyni ma swoje sposoby, a nawet i sekrety dotyczące wypieków. Każda z nich wie, że ilość zastosowanych produktów do danego wypieku to jest coś bardzo ważnego bo po zastosowaniu tylko jednego ze składników w nadmiarze lub w jego niedomiarze może popsuć cały wypiek. Także stosowanie odpowiednich ilości produktów w żądanej proporcji to bardzo ważna rzecz.

Używanie tłuszczy w wypiekach.

Do bardzo ważnej rzeczy, a raczej składnika do naszego wypieku to tłuszcz. Panie domu do wypieków najczęściej stosują margarynę. Tłuszcz ten jest nawet specjalnie wyrabiany do ciast i wystarczy tylko odmierzyć żądaną ilość i dodać go do ciasta. Oprócz margaryny do pieczenia można jeszcze spotkać tłuszcze w butelkach ze słonecznika soi, a i także palmowy. Ten ostatni wytwarza się z palm i jest stosowany na skalę przemysłową.

Jak dobrać tłuszcz do pieczenia ciasteczek.

Jak zapewne wam wiadomo dobór tłuszczu do pieczenia ciasteczek ma ogromne znaczenie zależy od niego plastyczność ciasta, a po upieczeniu jego smak oraz to jak długo możemy je przechowywać. Kiedyś jako tłuszcz używało się smalcu oraz masła obecnie jak wspomniałem wyżej zamieniono je na margarynę oraz tłuszcze roślinne.

Teraz gdy wymieniliśmy dwie rzeczy to zajmiemy się trzecim tematem, a będzie on dotyczył odpowiednich proporcji składników.

Tak też jest w pieczeniu różnego rodzaju ciast, że musimy zachować różnego rodzaju proporcje składników, które to wchodzą w skład wypieku. Bo każda pani domu wie iż zachowanie proporcji to ważna rzecz aby nie powstał zakalec, a tego chce uniknąć każda gospodyni.

Do każdego z rodzajów ciast trzeba stosować inne przepisy, a jakie to już wiadomo tym, którzy je pieką. Do tychże ciast trzeba też w odpowiedniej kolejności dodawać odpowiednie składniki, a w jakiej kolejności to już zawarte jest w samym przepisie.

W czwartym punkcie pochylimy się nad zagadnieniem jakie to dodatki i przyprawy warto stosować.

Zapewne każdy z nas wie, że do każdego rodzaju ciastek stosuje się innego rodzaju dodatki. Panie domu piekąc ciasta czasami eksperymentują z dodatkami, ale najczęściej stosują te, które to zostały już sprawdzone, tak samo jest i także z ciastkami. Chyba każdy z nas rozróżni smak piernika lub też pieczonego tak zwanego murzynka z dodatkiem kakao.

Także do każdego z ciastek stosuje się inny dodatek smakowy, mogą to być dodatki do piernika nawet wspomniane kakao to też dodatek, a nawet cukier waniliowy to także znakomity dodatek, także nie pozostaje nam nic innego jak tylko eksperymentować.

Teraz w piątej części zajmiemy się temperaturą wypieków.

To zagadnienie jest i także bardzo ważne, bo każde z ciast wymaga odpowiedniej temperatury i długości pieczenia. Najczęściej, aby nie powiedzieć, że zawsze to te dane podawane są razem z przepisem na dane ciasto.

Niektóre to znów nam mówią, że ciasto należy umieścić w piekarniku i włączyć nagrzewanie na odpowiednią temperaturę i odpowiedni czas, a to znowu inny iż już do rozgrzanego piekarnika. Tak jak powiedziałem na początku tego zagadnienia sposoby są różne.

W części szóstej opiszę takie zagadnienie jak czas wypieku ciasteczek.

I to zagadnienie powinno zostać poruszone jako coś co dotyczy wypieku naszych ciasteczek. Już sama nazwa sugerująca wypiek oznacza coś co powinno zostać wypieczone i nie inaczej jest z naszymi ciastami bądź też ciasteczkami. Dane   o długości wypieku są podawane razem z innymi danymi dotyczącymi danego wypieku. Czas wypieku za długi może skutkować spaleniem ciasta, a to znowu za krótki jego nie dopieczeniem. Obie te przypadłości to coś bardzo złego, a gospodynie unikają tych przypadłości co pewien czas sprawdzając stan pieczonego ciasta.

Część siódma to nic innego jak już chłodzenie naszych ciasteczek.

Są różnego rodzaju ciasta, które to wymagają odpowiedniego potraktowania, że tak się wyrażę po upieczeniu. Są takie wypieki, które to po wypieczeniu nie wolno pod żadnym pozorem wyciągać z rozgrzanego piekarnika, trzeba je w nim pozostawić aż do całkowitego wystygnięcia gdyż nie zastosowanie się do powyższej instrukcji grozi zakalcem, a tego by nikt nie chciał.

Teraz gdy już mamy garść informacji o samych ciastach przejdziemy do zagadnienia jego przechowywania.

Aby ciasto jak najdłużej zachowywało swoją świeżość to jest i na tą dolegliwość kilka sposobów.

Ciasta drożdżowe najlepiej przechowywać zawinięte w folię aluminiową i umieścić je w miejscu suchym i nie nasłonecznionym.

Ciasta takie jak torty czy też ptysie należy przechowywać w lodówce najlepiej jeszcze jak będą zamknięte w szczelnych pojemnikach tak aby nie przeszły zapachem z lodówki i trzeba je spożyć po upływie zaledwie kilku dni bo ten rodzaj ciast szybko ulega zepsuciu.

Ciasteczka kruche najlepiej przechowywać w specjalnych słojach lub pudełkach

Część dziewiąta będzie poświęcona też ciastu, a będzie dotyczyć eksperymentowaniu z ciastami.

Prawie każda gospodyni domu chociaż raz zapewne zapragnęła coś zmienić w swoim przepisie i poeksperymentować z nim. Zapewne te eksperymenty przynosiły różny skutek i niejedna pani domu powracała do pierwotnego przepisu w razie niepowodzenia albo też w razie powodzenia wpisywał się w stałą kanwę przepisu.

Często się zdarza, że pani domu słyszy od kogoś kto próbuje jej wypieku jaki ty robisz dobre ciasto mi takie nie wychodzi, to jest zapewne coś co podbudowuje gospodynię, ale zawarte w tym zdaniu słowa dają wiele do myślenia, bo jej wypiek ma nieunikalny smak poprzez zastosowanie w odpowiednich proporcjach tylko dobrze jej znanych składników.

 

Są i takie słodkości, które to niosą w sobie pewne emocje. W ostatniej dziesiątej części zajmiemy się zagadnieniem , w wyrażaniu emocji i pieczeniu z miłością.

Niewątpliwie na takie święto jak zakochanych Walentynki zakochani ofiarowują sobie słodkości co ma oznaczać uczucie.

I można by rzecz iż już dotarliśmy do końca artykułu gdzie krótko zajmiemy się podsumowaniem.

Na samym początku trzeba by zaznaczyć, że pieczenie nie jest tak straszną rzeczą jaka by mogła się wydawać. Myślę, że ta garstka informacji zachęci was do pieczenia, a wy dobrze sprawicie się w tej roli.

Tak jak już pisałem w tym tekście to gorąco zachęcam do eksperymentowania z nowymi przepisami bądź też do ich modyfikowania, a zapewne po jakimś czasie przyniesie to żądany skutek w postaci nowego wypieku z receptury tylko znanej danej osoby.

 

                                                 

 

herbata

Herbata – napar przyrządzany z liści i pąków grupy roślin, nazywanych tą samą nazwą, należących do rodzaju kamelia (Camellia). Rośliny te są do siebie podobne, traktowane jako odrębne gatunki lub odmiany jednego gatunku – herbaty chińskiej (Camellia sinensis). Dawniej zaliczano je do rodzaju Thea, różnią się od innych kamelii zawartością substancji swoistych i kilkoma drobnymi cechami morfologicznymi.

 

Polska nazwa herbata to zbitka pochodząca od łac. herba thea (gdzie pierwszy wyraz herba oznacza „zioło”, a drugi – thea – jest zlatynizowaną postacią chińskiej nazwy tejże rośliny).

 

Nazwą herbata określa się również napary z różnych ziół, suszu owocowego, dlatego w użyciu są określenia: lipowa, miętowa, rumiankowa itp. herbata, herbata z malin, dzikiej róży, bzu czarnego itp., herbata paragwajska, rooibos.

Smak i aromat herbaty w dużym stopniu zależy od warunków, w jakich ona dojrzewała oraz sposobu jej późniejszej obróbki. Herbata uprawiana jest  głównie w południowej i południowo–wschodniej części Azji. Najlepiej rośnie w klimacie ciepłym, łagodnym z regularnymi opadami, sprzyjający jest klimat monsunowy odznaczający się dużym nasłonecznieniem i wysokimi sumami opadów. Herbata swoje optimum osiąga na obszarach o średnich rocznych temperaturach od 10 do 30 °C.

 

Sposób zbierania herbaty również ma wpływ na jej walory smakowe i zapachowe. Najczęściej zbiera się ją ręcznie. Zrywane są jedynie szczytowe pączki oraz dwa listki pod nim. Największe plony dają rośliny 6–7-letnie. Aby krzewy były mocne i dawały dobre owoce ogranicza się liczbę zbiorów w ciągu roku. W Chinach i Japonii herbatę zbiera się 3–5 razy w roku, natomiast w Indiach i Indonezji ze względu na szybszą regenerację rośliny zbioru dokonuje się nawet 15 razy do roku. Pierwszy zbiór w roku określa się z angielskiego first flush, często jest to herbata uznawana za lepszą niż z pozostałych zbiorów i osiąga wyższą cenę.

 

 

Klasyfikacja herbaty

Zazwyczaj dzieli się herbaty według sposobu wytwarzania.

 

Herbata czarna

Herbata mocno przetworzona, dająca ostatecznie liście o czarnym kolorze. Otrzymywana jest w wyniku czterech procesów – więdnięcia, skręcania, utleniania i suszenia.

Popularne gatunki czarnej herbaty to: assam, darjeeling (Indie), ceylon (Sri Lanka), yunnan (Chiny).

Herbata zielona

Herbata zielona (绿茶 lǜchá) powstaje z liści, w których wcześnie zatrzymano proces utleniania – po zerwaniu są suszone, a następnie poddaje się je działaniu wysokiej temperatury, by zatrzymać działanie enzymów. Po prawidłowym zaparzeniu (wodą o odpowiednio niższej temperaturze) ma mniej intensywny smak a zwłaszcza goryczkę niż herbata czarna, aromat często jest "trawiasty" lub warzywny. Zdecydowana większość herbaty produkowanej w Chinach i Japonii należy do tej kategorii.

Popularne gatunki zielonej herbaty: gunpowder, longjing (lung ching), sencha, matcha.

Herbata biała

Herbata, w której następuje utlenianie, zatrzymane przez utratę wilgoci. Przetwarzanie jest minimalne: liście więdną i następnie są suszone. Herbata biała ma odcień lekko srebrnawy, a po zaparzeniu ma kolor jasnosłomkowy. Jest to jeden z najdroższych rodzajów herbaty – ceny zależą od gatunku, niemniej w Polsce przeciętnie kosztuje ona od 20zł do ponad 100 zł za 100 g. Droższe herbaty powstają głównie z młodych pączków, które jeszcze nie zdążyły się rozwinąć. Jedną z tańszych odmian jest Bai Mudan, gdzie oprócz pączków używane są 2 kolejne liście.

Herbata żółta

Proces produkcji tej herbaty zbliżony jest w fazie początkowej do procesu wytwarzania herbaty zielonej, ale kończy się fermentacją liści w gorącym i wilgotnym środowisku. Kolor naparu jest zielonkawo-żółty. Obecnie najrzadziej produkowany typ herbaty.

Herbata pu-erh

Herbata pu-erh (普洱茶 pǔ'ěr chá, nazywana czasem w Polsce herbatą czerwoną) przechodzi dodatkowy proces leżakowania i fermentacji z udziałem mikroorganizmów. Pochodzi z prowincji Yunnan w południowych Chinach. Nadaje się do wieloletniego przechowywania, zmieniając w trakcie aromat. Jej charakterystyczną cechą jest bardzo silny aromat, choć z czasem zanika gorycz. W Chinach fermentowane herbaty są uważane za korzystnie wpływające na trawienie. Nazwa "pǔ'ěr" jest tam zastrzeżona dla określonego miejsca pochodzenia. W innych prowincjach istnieje tradycja produkowania podobnych fermentowanych herbat, obejmuje je zbiorcze określenie hēichá (黑茶).

Herbata ulung

Herbata ulung (lub oolong, wersje fonetyczne od chińskiej nazwy wulong, czyli „czarny smok” 烏龍茶 wūlóngchá), nazywana też niebieską lub turkusową. Wywodzi się z Chin kontynentalnych i Tajwanu. Po zebraniu liście pozostawiane są na słońcu. Kiedy zwiędną, wytrząsa się je w bambusowych koszach lub odpowiednich maszynach w celu obtarcia brzegów liści. Czynności te (więdnięcie i wytrząsanie) powtarza się kilkakrotnie na przemian. Stopień utlenienia jest większy niż w herbatach zielonych, ale mniejszy niż w herbatach czarnych. Często herbaty tego typu podpraża się nad węglem drzewnym.

Herbaty aromatyzowane

Herbaty aromatyzowane, zwane inaczej herbatami perfumowanymi, powstają przez mieszanie dodatkowych aromatów z liśćmi herbat – zielonej, czarnej, pu-erh, lub ulung. Czynność tę wykonuje się tuż przed pakowaniem, czyli po dokonaniu się wszystkich procesów związanych z produkcją herbaty. Najczęściej do herbat dodaje się płatki kwiatów (róży, jaśminu) lub owocowych esencji zapachowych (pomarańczowych i cytrynowych). Nie należy mylić herbat aromatyzowanych z naparami ziołowymi, zwanymi „herbatkami ziołowymi”, które nie powstają na bazie herbaty i nazwę herbata noszą niesłusznie.

Historia herbaty

Według jednej z legend początki herbaty sięgają 2737 roku p.n.e., w którym mityczny cesarz Shennong przypadkowo zaparzył pierwszy napar z liści herbaty. Prawda jest trudna do ustalenia; wiadomo, że herbatę od dawna znali Chińczycy, jednak pierwsze zapiski na jej temat pochodzą dopiero z X wieku p.n.e.

W VIII wieku chiński poeta Lu Yu napisał Księgę herbaty, zawierającą opis krzewu herbacianego, narzędzi do zbioru i selekcji liści, przyborów do ceremonii przyrządzania i picia herbaty. Zawierała również spis plantacji i wielbicieli tego napoju.

 

 

Obrzędy chińskie natomiast, dużo starsze od japońskich, związane z taoizmem i konfucjanizmem oraz wierzeniami i praktykami różnych ludów zamieszkujących kontynentalne Chiny ulegały na przestrzeni wieków silnej regionalizacji. Dziś w całych Chinach można napotkać rozliczne ceremonie picia herbaty charakterystyczne np. dla różnych mniejszości narodowych. Herbata w Chinach darzona jest tak dużą estymą, że stanowi nawet kluczowy element tradycyjnych chińskich zaślubin.

 

.

Podróż do Europy

Po raz pierwszy z herbatą zetknęli się, w pierwszej połowie XVI wieku, Rosjanie, w czasie podboju Syberii i kontaktów dyplomatycznych z Chinami. W Rosji herbatę tradycyjnie nazywa się czajem (ros. чай) i przygotowuje się w samowarze, bez mleka, za to w postaci bardzo mocnego, intensywnego naparu.

 

Do Indii trafiła z Chin jako masala czaj .W Indiach czaj jest dostępny również u ulicznych sprzedawców zwanych ćajwala. Noszą oni czajniki z gorącą herbatą i podają ją w świeżo palonych glinianych kubkach, wyrzucanych zaraz po spożyciu.

 

Z kupcami hinduskimi herbata trafiła do krajów arabskich. W języku arabskim herbatę określa się jako شاي (šāī, szaj). Pierwsze w zachodniej Europie informacje o herbacie pochodzą z końca XVI wieku (Marco Polo o niej nie wspomina). Podał je jezuita J.P. Maffei (1589) w dziele Historia Indii. Po nim o herbacie pisali Mikołaj Trigault (1615) i Alvaro Samedo (1643).

 

Po nich, znacznie większy zakres informacji podał polski misjonarz, podróżnik i przyrodnik Michał Boym, zauważając dwa rodzaje herbaty: zieloną i żółtą (tzw. kwiatową), oraz że liście suszy się również na ogniu, nie tylko na słońcu. W rękopisie Rerum Sinensium Compendiosa Descriptio, napisanym przed rokiem 1656, opisał herbatę w sposób następujący:

 

Krzew, z którego liści przygotowany jest słynny w całych Chinach napój, nazywany jest Cia. Zbierają liście na wzgórzach, suszą je na małym ogniu na żelaznych siatkach i zalewają wrzącą wodą, przez co jest zielony lub żółty. Zwykle rozkoszują się pijąc go w stanie gorzkim. Dodając do niego słodyczy, często częstują nim gości. Japończycy mieszają proszek z liści z wodą i piją. Jednostka wagi najlepszej herbaty kosztuje często bardzo drogo. Orzeźwia przy upałach, zapobiega tworzeniu się kamieni i senności.

 

 

Polska

Do Polski dotarła w 1664 roku z Francji. Pierwsze znane wzmianki o herbacie pojawiają się w liście króla Jana II Kazimierza do żony Ludwiki Marii. Początkowo była traktowana jako ziele lecznicze i zwyczaj picia herbaty rozpowszechnił się dopiero w drugiej połowie XVIII wieku, pomogły w tym również dobre stosunki handlowe pomiędzy Polską i Anglią. Ze względu na wysoką cenę napój ten pity był jedynie na dworze królewskim, dworach magnackich oraz bogatej szlachty i mieszczan. Przez liczne kontakty z Rosją i ZSRR w Polsce, zwłaszcza na utraconych wschodnich terenach, a później wśród repatriantów, często na określenie herbaty używano określenia czaj. Na tych terenach również popularne było urządzenie służące do jej parzenia zwane samowarem.

 

W gwarze więziennej używa się pochodzącej od czaju formy czajura jako synonimu bardzo mocnego naparu mieszanki herbaty, kawy i tytoniu (np. 6 łyżek herbaty, 6 łyżek kawy, tytoń z jednego papierosa) zalewanego wrzącą wodą gotowaną za pomocą buzały.