sobota, 24 stycznia 2026
Międzynarodowy dzień koszuli i poranek w którym dotyk materiału mówi więcej niż lustro. Ciastka dr Gerard pomagają zacząć dzień bez presji wyglądu.
Dzień wzajemnej adoracji i chwile, w których mówimy sobie dobre rzeczy bez skrępowania. Ciastka Dr Gerard na stole pomagają oswoić bliskość
1.
Co dla mnie znaczy Dzień Wzajemnej Adoracji
Kiedy
myślę o Dniu Wzajemnej Adoracji, widzę… a właściwie słyszę. Słyszę ciepły
śmiech przy stole. Słyszę, jak ktoś odstawia kubek na blat. Słyszę
westchnienie, które mówi więcej niż długie przemowy.
Dla mnie to dzień, w którym można
powiedzieć coś dobrego bez tego dziwnego napięcia w brzuchu. Bez poczucia, że
zaraz ktoś machnie ręką i powie: „daj spokój”.
1.1. Krótkie
wyjaśnienie święta – bez wielkich słów
Dzień wzajemnej Adoracji to
sympatyczne, nietypowe święto obchodzone 13 stycznia. Dzień ten narodził się w
czasie I wojny światowej, w Wielkiej Brytanii.
Jego celem było przeciwdziałanie
przygnębieniu i stresowi wojennemu poprzez promowanie ciepłych gestów,
komplementów i wzajemnego wsparcia.
1.2. Dlaczego
mówienie sobie dobrych rzeczy bywa trudniejsze niż krytyka
Krytyka przychodzi łatwo. Czasem
aż za łatwo. A dobre słowa? Tu nagle pojawia się wstyd. Jakby komplement był
czymś, co trzeba najpierw „zasłużyć, udowodnić, wypracować”.
A przecież czasem wystarczy jedno
zdanie, żeby komuś rozjaśnić dzień.
1.3. Piszę
jako osoba niewidoma – „widzenie” ludzi przez głos, gesty i obecność
Nie widzę twarzy. Widzę ludzi
inaczej.
Po głosie, po tym, jak siadają na
krześle, jak przesuwają talerzyk, jak oddychają, kiedy mówią coś ważnego.
Czasem czuję, że ktoś się
uśmiecha, zanim to powie. Czasem słyszę napięcie, które nie ma nic wspólnego z
tym, co pada w słowach.
Dlatego dobre zdania są dla mnie
jak dotyk dłoni na stole. Ciche, ale pewne.
1.4. Zaproszenie:
usiądźmy przy herbacie i ciastkach Dr Gerard, spokojnie
Wyobraź sobie, że siedzisz
naprzeciwko mnie. Blat stołu jest ciepły od kubków. Na środku stoi talerzyk z ciastkami Dr Gerard.
Pachną słodko, trochę wanilią, trochę czekoladą.
Para z kubka w pomieszczeniu unosi
aromat herbaty. I teraz możemy mówić, bez pośpiechu, bez skrępowania.
2. Dlaczego
komplementy potrafią krępować
2.1. Lęk
przed przesadą: „żeby nie wyszło sztucznie”
Czasem boję się,
że powiem coś za mocno. Że ktoś pomyśli, że przesadzam. Że próbuję być miły na
siłę.
A ja po prostu chcę powiedzieć
prawdę.
2.2. Strach
przed odrzuceniem: „a jeśli to dla kogoś za dużo?”
Bywa, że dobre słowa są jak
odsłonięcie brzucha. Pokazujesz miękkie miejsce i boisz się, że ktoś je
zignoruje.
Albo wyśmieje, albo powie: „nie
przesadzaj”.
2.3. Doświadczenie
osoby z dysfunkcją wzroku: gdy słyszysz oceny, a nie czujesz ciekawości
Czasem ludzie mówią do mnie
rzeczy, które brzmią jak oceny, a nie jak prawdziwe zainteresowanie. „Jesteś
taki dzielny.” „Podziwiam Cię.”
Wtedy czuję, że to nie o mnie. To
o tym, co oni sobie o mnie myślą.
Dlatego wolę, gdy ktoś mówi
zwyczajnie. Bez wielkich słów.
2.4. Dzień
Wzajemnej Adoracji jako bezpieczny pretekst, by spróbować inaczej
Ten dzień daje mi odwagę. Pozwala
powiedzieć coś dobrego bez skrępowania, bez obawy, że ktoś zapyta „dlaczego”.
Ty też nie musisz nic wyjaśniać.
Możemy potraktować to jako chwilę, w której wolno mówić prosto z serca. Możemy
po prostu spróbować.
3.
Słowa, które naprawdę niosą dobro
3.1. Zamiast
„jesteś dzielny” – „dobrze, że jesteś”
- „Dobrze, że jesteś… bo Twoja
obecność wnosi spokój.”
- „Dobrze, że jesteś… bo Twoje
bycie obok naprawdę robi różnicę.”
- „Dobrze, że jesteś… bo Twoja
obecność daje mi poczucie bezpieczeństwa.”
Czasem wystarczy jedno proste
zdanie, by ktoś poczuł, że naprawdę ma znaczenie. Takie słowa potrafią nieść
dobro dalej, niż nam się wydaje.
3.2. Zamiast
„podziwiam Cię za…” – „lubię w tobie to, że…”
- „Lubię w Tobie to, że… umiesz
być blisko, nawet w ciszy.”
- „Lubię w Tobie to, że… Twoje
słowa mają w sobie dużo ciepła.”
- „Lubię w Tobie to, że… jesteś
prawdziwy w tym, jaki jesteś.”
Kiedy mówimy komuś, co w nim
lubimy, dajemy mu poczucie bycia naprawdę widzianym. To właśnie takie słowa
budują relacje oparte na bliskości i prawdzie.
3.3. Konkret
zamiast ogólników: Jedno prawdziwe zdanie lepsze niż pięć pustych
Lubię, kiedy ktoś mówi: „Lubię,
jak się śmiejesz.” „Dobrze mi z Tobą przy stole.” „Fajnie, że pamiętasz o
herbacie.”
Takie słowa zostają we mnie na
długo, bo są prawdziwe.
3.4. Ton
głosu – druga połowa komplementu
Czasem ton głosu mówi więcej niż
słowa. Słyszę, kiedy ktoś mówi szczerze. Słyszę, kiedy się wacha.
Słyszę, kiedy mówi tylko z
obowiązku. I wtedy wiem, że to nie jest o mnie.
Bo prawdziwe dobre słowo ma swoją
temperaturę – Ciepłą, spokojną, nieśpieszną. Taką, którą czuje się jeszcze
chwilę po tym, jak zapadnie cisza.
4.
Ciastka Dr Gerard na stole jako mały most między
ludźmi
4.1. Talerzyk
na środku – każdy ma prawo sięgnąć
Kiedy talerzyk stoi na środku,
czuję, że nikt nie jest ważniejszy. Nie ma gospodarza, ani gościa. Każdy może
sięgnąć, kiedy ma ochotę. Każdy ma swoje miejsce.
4.2. Podanie
ciastka jako cichy gest: „widzę Cię, pamiętam o Tobie”
Kiedy ktoś podaje mi ciastko,
czuję w tym troskę. Nie litość, tylko zwykłą, ludzką uważność.
To mały gest, który mówi więcej
niż długie zdania
Jakby mówił: „jesteś częścią tego
stołu”.
4.3. Jak
powiedzieć, gdzie stoi talerzyk, żeby nikt nie czuł się nieswobodnie
Wystarczy proste zdanie:
„talerzyk jest przed Tobą, trochę w lewo lub na godzinie 10:00.
Bez szeptów, jakby to była
tajemnica. Bez napięcia, jakby trzeba było uważać na każde słowo.
Po prostu informacja – zwyczajna,
spokojna, pomocna i wtedy nikt nie czuje się niezręcznie.
4.4. Słodkość,
która pomaga rozluźnić napiętą atmosferę
Czasem jedno ciastko potrafi
rozluźnić rozmowę. Słodycz robi swoje – miękczy głos, łagodzi spojrzenia.
Nawet trudne tematy stają się
lżejsze, kiedy w dłoni trzymasz coś kruchego i słodkiego.
Czuję wtedy, że mogę oddychać
spokojniej.
5.
Jak „widzę” wzajemną adorację bez patrzenia
5.1. Po
brzmieniu głosu: kiedy ktoś mówi szczerze, a kiedy tylko z grzeczności
Szczerość ma inny dźwięk. Słychać
w niej ciepło, jakby ktoś naprawdę chciał być blisko.
Nie spieszy się, bo prawdziwe
słowa nie potrzebują pośpiechu.
Głos, który mówi z grzeczności,
jest bardziej sztywny. Jakby chciał tylko spełnić obowiązek.
5.2. Po
pauzach: czy ktoś czeka na odpowiedź, czy tylko „zalicza komplement”
Kiedy ktoś robi pauzę, wiem, że
daje mi miejsce. Jakby mówił: „Twoje zdanie też jest ważne”. Ta chwila ciszy
jest jak zaproszenie do rozmowy.
A kiedy mówi jednym ciągiem, bez
oddechu, czuję, że chce mieć to za sobą. Jakby komplement był zadaniem do
odhaczenia, a nie gestem.
5.3. Po
tym, czy w rozmowie jest miejsce dla mnie, czy tylko dla słów
Czasem słowa są jak ściana –
stoją między nami i nie da się przez nie przejść. Są wypowiadane, ale nie
zostawiają przestrzeni.
A czasem są jak otwarte drzwi –
zapraszają, żeby wejść, dopowiedzieć, być. To słychać w tonie, w tempie, w tym,
jak ktoś oddycha między zdaniami.
Wtedy wiem, że rozmowa jest
wspólna, a nie jednostronna.
5.4. Wzajemna
adoracja jako wymiana, nie monolog
Najpiękniej jest wtedy, kiedy
zdania płyną w obie strony. Nie muszą być długie ani wyszukane. Wystarczy rytm
– taki naturalny, spokojny, w którym obie osoby chcą być.
To właśnie ten rytm sprawia, że czuję
bliskość, nawet jeśli jej nie widzę.
6.
Dom, w którym można mówić dobre rzeczy bez
żenady
6.1. Małe
zdania na start: „lubię, jak tu jesteś”
To zdanie działa jak miękkie
światło o poranku – nic wielkiego, a jednak robi różnicę. „Lubię, jak tu jesteś
ze mną” potrafi sprawić, że ktoś czuje się naprawdę chciany, bez żadnych
fajerwerków.
6.2. Ustalony
rytuał: komplement do porannej kawy albo herbaty
Poranna kawa smakuje inaczej,
kiedy obok pada jedno dobre zdanie. Coś prostego, jak: „lubię, jak potrafisz
rozjaśnić mi dzień”. Taki mały komplement potrafi zrobić więcej niż cały kubek
kofeiny.
6.3. Nie
trzeba wielkich wyznań – wystarczy jedno spokojne zdanie dziennie
Najbardziej działa to, co proste.
Jedno spokojne zdanie potrafi powiedzieć: „jestem obok…”, nawet jeśli dzień
jest byle jaki. Czasem właśnie takie małe słowa trzymają całą relację w cieple.
6.4. Atmosfera,
w której nikt nie przewraca oczami na czułość
Najpiękniej jest tam, gdzie dobre
słowa są normalne. Gdzie czułość nie jest żartem, tylko językiem domu.
W takim domu czułość nie musi się
tłumaczyć – po prostu ma swoje miejsce i nikt nie udaje, że jej nie potrzebuje.
7.
Dzień Wzajemnej Adoracji w wersji dostępnej
7.1. Zamiast
patrzeć – słuchać tego, co naprawdę mówi druga osoba
Siedzę z tobą w kuchni. Herbata
pachnie maliną, ciastko chrupie pod zębami.
Nie patrzę na ciebie, ale
słucham. Twój głos mówi mi więcej niż jakiekolwiek spojrzenie.
7.2. Mówienie,
co gdzie leży, jako forma troski, nie litości
Dotykam krawędzi talerza. Mówię
ci, że kubek masz na godzinie 3:00, a ciastka bardziej na 9:00.
Nie dlatego, że myślę, że sobie
nie poradzisz. To zwykła troska. Cicha. Wspólna.
7.3. Pytanie:
„jak wolisz?” Jako bardzo czuły gest szacunku
Pytam Cię: „Jak wolisz?”. Czy
chcesz herbatę słodszą. Czy wolisz ciastko kruche czy miękkie.
Nie zgaduję za Ciebie. Daję Ci
wybór. I to jest mój sposób na szacunek.
7.4. Wspólne
tempo rozmowy, w którym nikt nie zostaje z tyłu
Biorę łyk herbaty. Ty też. Mówimy
powoli, tak jakby czas trochę zwolnił.
Nasze słowa mają swoje tempo.
Takie, w którym nikt nie musi gonić.
Takie, w którym oboje jesteśmy tu
– przy stole, przy ciastkach, przy sobie.
8.
Jak mówić dobrze o sobie – nie tylko o innych
8.1. „Dzisiaj
dobrze mi poszło” – bez przepraszania za to zdanie
Siedzę przy stole z kubkiem
herbaty. Biorę ciastko, czuję jego kruchość pod palcami.
Mówię do ciebie: „dzisiaj dobrze
mi poszło”. I nie dodaję „sorry, że tak mówię”.
Pozwalam temu zdaniu wybrzmieć.
8.2. Mówienie
do siebie jak do kogoś, kogo lubię
Myślę o sobie tak, jak myślę o
tobie, kiedy podajesz mi talerz. Bez złośliwości. Bez docinek.
Z takim samym tonem, jak wtedy,
gdy mówisz: „masz, spróbuj tego ciastka, jest pyszne”.
8.3. Uznanie
swoich sposobów radzenia sobie, nawet jeśli są inne niż „standardowe”
Dotykam stołu, czuję jego
stabilność. Moje sposoby też są stabilne – nawet jeśli wyglądają inaczej niż u
innych.
Czasem wolniejsze. Czasem
bardziej chaotyczne, ale moje. I to wystarcza.
8.4. Dzień
Wzajemnej Adoracji jako moment, by poćwiczyć łagodność wobec siebie
Biorę łyk herbaty. Czuję ciepło w
gardle.
Myślę: „mogę dziś być dla siebie
milszy”. Tak po prostu.
Bez planu, bez wielkich słów.
Łagodność w wersji kuchennej –
mała, ale prawdziwa.
9.
Kiedy dobre słowa leczą stare rzeczy
9.1. Przeciwieństwo
komentarzy „za dużo”, „za mało”, „nie tak”
Siedzimy razem przy stole.
Herbata pachnie, ciastko delikatnie się kruszy.
Mówię coś, co nie ocenia ani nie
porównuje. Co nie rani.
Po prostu mówię: „dobrze, że
jesteś”. Bez „za dużo”, „za mało”, „nie tak”.
9.2. Pierwsze
„dziękuję, że jesteś”, które naprawdę trafia do środka
Biorę łyk herbaty. Wsłuchuję się
w twój spokojny oddech.
Mówię: „dziękuję, że jesteś”. I
nagle czuję, że te słowa nie zatrzymują się w powietrzu.
Nie odbijają się od żadnej
ściany. Trafiają dokładnie tam, gdzie powinny – prosto do środka.
9.3. Jak
brzmi rozmowa, po której ciało się rozluźnia
To taka rozmowa, w której nic nie
trzeba udowadniać. Głos brzmi spokojnie. Słowa płyną powoli, bez napięcia.
Ciało samo wypuszcza powietrze – długim, miękkim wydechem, jak po pierwszym
łyku gorącej herbaty.
I nagle zauważam, że siedzę
swobodniej.
Ty, mam wrażenie, też.
9.4. Dlaczego
warto to powtarzać częściej niż raz w roku
Bo to działa. Nie jak wielka
terapia, tylko jak mały kęs ciastka, który poprawia humor.
Jak ciepło kubka w dłoniach. Jak
zdanie, które nie boli, tylko koi.
I szkoda byłoby czekać na to cały
rok.
10.
Trochę mniej wstydu, trochę więcej czułości
10.1.
Dzień Wzajemnej Adoracji jako pretekst do
oswajania komplementów
Siedzę obok ciebie przy stole. Czuję
ciepło kubka w dłoniach i delikatny, malinowy aromat unoszący się z herbaty.
Mówisz
mi coś miłego, a ja nie próbuję tego zbyć ani żartem, ani ucieczką w bok.
Pozwalam, żeby twoje słowa po prostu do mnie dotarły.
Ten dzień daje mi do tego
pretekst – i dobrze.
10.2.
Ciastka Dr Gerard, herbata i jedno zdanie, które
zostaje na długo
Biorę ciastko i czuję pod palcami
jego kruchość. Herbata pachnie znajomo i kojąco, jakby chciała trochę uspokoić
dzień.
Wtedy mówisz to jedno krótkie zdanie
– spokojnie bez pośpiechu. Zostaje we mnie dłużej niż smak herbaty i niesie się
przez resztę dnia jak miękkie światło.
Czasem naprawdę tyle wystarczy, żeby
wszystko zrobiło się lżejsze.
10.3.
Małe dobre słowa zamiast wielkich deklaracji
Nie potrzebuję wielkich wyznań. Wystarczy
„lubię, jak mówisz”, albo „dobrze mi z tobą przy stole”.
Małe słowa, które mieszczą się
między łykiem herbaty a kęsem ciastka. I właśnie dlatego działają.
10.4.
Zaproszenie do czytelnika: spróbuj dziś
powiedzieć jedną rzecz – komuś i sobie
Powiedz dziś coś miłego. Komuś i
sobie też.
Może przy herbacie, może w biegu
między jedną sprawą a drugą.
Takie jedno krótkie zdanie
potrafi zrobić zaskakująco dobry dzień.
piątek, 23 stycznia 2026
Światowy Dzień Braille’a.
Światowy Dzień Braille’a i dłonie, które czytają więcej niż litery. Codzienne gesty, które mówią „jestem przy tobie inaczej”.
Światowy Dzień Braille’a w moim rytmie.
4 stycznia obchodzimy Światowy Dzień Braille’a, pisma dzięki, któremu osoby niewidome mają nieograniczony dostęp do otaczającego świata. Mówi się, że Braille był dla osób niewidomych tym, kim Gutenberg dla ludzi widzących. To dzięki jego wynalazkowi, którym jest alfabet brajla, i niemal po 200 latach, mimo postępu technologicznego, to wciąż ma wielkie znaczenie w życiu codziennym osób niewidomych. Pismo brajla ciągle jest niezastąpione i dzięki niemu osoby niewidome mogą poczuć się samodzielne. Pismo to pomaga nam w wielu sytuacjach życia codziennego.
To pismo dotyku, jest jak obraz, który tworzymy w naszym umyśle. Dla nas jest to obraz, który dzięki dotykowi palców staje się dostępny.
Pomimo szybkiemu postępowi technologicznemu i dostępowi tzw. e-buków, to wciąż szelest przewracanych stron książki i dotyk papieru, jest niezastąpionym relaksem. Zmysłowy dotyk wypukłych punktów oraz ciepła herbatka w towarzystwie ciastek Dr Gerarda, to tło spokojnego czytania przepełnionego obrazami wyobraźni i zmysłów powonienia.
Dłonie jako pierwszy język świata.
To właśnie dotyk jest pierwszy przed wypowiedzenia słowa, który wynika z kropek odpowiednio ułożonych. Te magiczne kropki, które są widoczne dla innych, dla nas to nic innego jak zbiór liter, słów, pełnych zdań. To dzięki opracowaniu i wymyśleniu alfabetu brajla przez Luisa Braille'a , możemy mieć szeroki dostęp do wszelkich wiadomości.
To pismo jest kluczem do niezależności, edukacji i integracji społecznej osób niewidomych i słabowidzących.
Pamięć palców, to tak jak ciało widzi przedmiot, zanim go nazwie, to palce widzą wyraz szybciej, nim go wypowiemy.
To dzięki dotykowi, nasze dłonie nie kłamią, są niezawodnym informatorem dostarczającym obrazu.
Wiele czasu potrzeba by nasze palce tak szybko czytały wyrazy.
Brajl jako mapa, która prowadzi nie tylko po tekście.
Pierwsze zetknięcie z literami, których nie da się zobaczyć.
Mając 10 lat poraz pierwszy zetknąlem się z osobą, która dotykając puste kartki -(ja nic na nich nie widzialem), czytała opowiadanie.
Jakież było moje zdziwienie, że z wypukłych kropek, on układa wyrazy zdania -treść opowiadania. Był to dla mnie wtedy wielki szok, bo jak to można coś takiego czytać.
Minęło kilka miesięcy i ja też opanowałem tę tajemnicę czytania kropek.
Rytm kropek, a raczej układ, to jako forma czułej logiki, którą trzeba opanować.
Czytanie brajla, to sprzyja wyciszeniu, nie potrzeba światła, to jako spotkanie ze sobą i swoją wyobraźnią.
Czytając ten układ zaczarowanych kropek, to wydaje się, że to jest taki moment, w którym litery „wchodzą pod skórę”.
Codzienne gesty, które mówią „jestem tu z tobą”.
Każdy człowiek potrzebuje kontaktu z innymi, a w szczególności osoby mające problemy wzrokowe. Jak miło jest gdy ktoś, stawia nam kubek w odpowiednim miejscu. Podaje kubek w sposób, który nie wytrąca z równowagi, bo jest w miejscu ściśle określonym. Jakże jest miło, gdy ktoś szepnie: „tu jest twoja łyżeczka”.
Odsunięte krzesło, które nie robi hałasu i pomocna dłoń, która umieści moją dłoń na jego oparciu.
Te powolne gesty są formą troski o drugą osobę, a tak niewiele one kosztują.
Talerzyk ciastek Dr Gerard jako znak wzajemnej uważności.
Podczas wspólnego spotkania, taki miły gest informujący dyskretnie gdzie stoi talerzyk z ulubionymi ciasteczkami Dr Gerarda, świadczy o wzajemnej uważności i pamiętania o innym człowieku.
Gest dzielenia się ciasteczkiem, to miły gest wzajemnej obecności. Dobre ciastka Dr Gerarda, to pretekst do wspólnego spotkania przy kawie lub herbatce. Podczas tych spotkań, wiele możemy sobie wyjaśnić, porozmawiać o wzajemnych relacjach ułatwiających różne sytuacje życiowe. To ważna rozmowa zarówno dla osoby niewidomej jak też tej, która pragnie pomóc w różnych sytuacjach.
Widzenie inaczej: wrażliwość zamiast oglądania.
W rozmowie osoba niewidoma wykorzystując zmysł słuchu, jest w stanie ocenić po barwie głosu, niczym spojrzenie, ocenić minę rozmówcy. Te gesty są dla nas widoczne bez obrazu, choć nie wszyscy zdają sobie z tego sprawę.
Zaufanie jest budowane na wzajemnych relacjach, wzajemnych gestach, a nie na mimikach, których my nie widzimy.
Największa dostępność bywa, gdy jest wzajemna relacja. Nic jej nie zastąpi, na nic szumne nazwy "dostępności', jeśli nie będzie dobrych relacji międzyludzkich.
Ludzie, którzy nie muszą patrzeć, żeby rozumieć.
My osoby mające problemy z widzeniem "obrazu", pilnie i uważnie słuchamy każdego słowa, które umożliwia nam poznawanie otoczenia w naszych myślach. Dla nas jest ważne, gdy ktoś pyta "jak wolisz", "jak będzie wygodniej", a nie stawia pytania -dlaczego tak? Ważne też gdy osoba wyjaśniająca, oznajmiająca czy też informująca, używa prostych słów. Wiadomo, że proste słowa są dla wszystkich zrozumiale i najbardziej komunikatywne.
Niektórzy myślą, że wystarczy opisać brajlem i załatwiona jest tzw. dostępność dla niewidomych. Nic bardziej mylnego. Aby osoba niewidoma mogła skorzystać z tego opisu, to musi wiedzieć, gdzie się ten napis znajduje.
Ważne by opisy brajlowskie znajdowały się w tym samym miejscu, bez względu na przestrzeń, w której one są.
Chwile, w których dłonie wiedzą, że są u siebie.
Ktoś spyta, - jak wykonujesz swoje czynności domowe? Odpowiedź: Wykonuje większość czynności w taki sam sposób jak ludzie widzący. Jest tylko jedno zastrzeżenie, moim obrazem są palce. Jedynie oczy moje nie funkcjonują normalnie, pozostała część ciała pozostaje nieuszkodzona.
Jest jednak prawdą, że niektóre czynności sprawiają wiele trudności osobom niewidomym, ale każdy z nas ma swoje sposoby, by sobie je ułatwić.
W moim domu są pewniki, których nikt nie zmienia i tak np.
-Znajoma szuflada otwierana w tym samym kierunku,
-Krzesło, które zawsze stoi tam, gdzie powinno,
-Dekoracja, która ma stałe miejsce na stole,
-Półki i szuflady zawierają ustalony skład.
Wszelkie zmiany są wcześniej oznajmiane.
Gesty, przez które czuję się widziany.
Są takie gesty, które mówią więcej niż spojrzenie.
Takimi gestami są podanie informacji, bez pośpiechu, bez zbędnych słow, które po prostu nie ranią. Gdy nikt nie narzeka na tempo, które czasem bywa wolniejsze od innych sprawniejszych.
Mimo wszystko obiektywnie stwierdzam, że wokół jest wiele miłych i pomocnych gestów, które są wielką pomocą dla mnie.
Światowy Dzień Braille’a jako święto relacji.
To dzięki święcie pisma brajle'a, zostaje zwrócona uwaga społeczeństwa na rolę i znaczenie pisma dla osób niewidomych.
Alfabet Braille'a pozwala na zapis i odczyt tekstów, nut, symboli matematycznych i naukowych, co jest kluczowe dla edukacji, pracy i niezależności, nas osób niewidomych.
Opanowanie pisma brajla, to tak jak dla innych nauka pisania i czytania.
Chcąc się czuć dobrze, każdy z nas chce się uczyć pisać i czytać. W tym jesteśmy równi i nie wyobrażam sobie, by nie posiąść tej umiejętności.
Pomimo technicznych ułatwień i postępowi technologicznemu, nic nie zastąpi pisma brajla osobom niewidomym.
Litery pod palcami, to dzięki nim świat jest dostępny, także mam osobom niewidomym.
czwartek, 22 stycznia 2026
Światowy Dzień Pokoju widziany bez patrzenia. Jak odnaleźć równowagę, kiedy świat pędzi szybciej niż my.
Światowy Dzień Pokoju widziany bez patrzenia. Jak odnaleźć równowagę, kiedy świat pędzi szybciej niż my.
Światowy Dzień Pokoju zwykle kojarzy się z wielkimi hasłami. Ja wolę ciszej. Piszę jako osoba niewidoma – dla mnie pokój nie jest widokiem ani symbolem. To brak napięcia w ciele, spokojny oddech, chwila bez pośpiechu. Czasem zaczyna się bardzo prosto: od kubka ciepłej herbaty i kilku ciastek Dr Gerard, które stają się pretekstem, by się zatrzymać. Bez ekranów, bez newsów, bez „zaraz”. Chcę dziś zaprosić Cię do takiego myślenia o pokoju. Nie abstrakcyjnego. Takiego, który można naprawdę poczuć – w dłoniach, w smaku, w ciszy.
Świat pędzi szybciej niż my. Słychać to w głosach, w krokach, w wiecznym „szybciej, więcej, już”. Presja bycia wydajnym i nadążającym nie potrzebuje obrazu – wystarczy tempo rozmów i napięcie w powietrzu. Dla osób z dysfunkcją wzroku ten pośpiech bywa jeszcze bardziej dotkliwy. Rytm świata rzadko zwalnia, a oczekiwania są takie same. Aż w końcu ciało mówi: „zwolnij”. Zatrzymuje oddech, odbiera siły, domaga się uważności. Może warto go wtedy posłuchać.
Pokój często kojarzymy z czymś wielkim: wydarzeniem, hasłem, nagłówkiem w wiadomościach. A ja coraz częściej myślę o nim inaczej. Jako osoba niewidoma nie odbieram świata przez obrazy, lecz przez ciało, dźwięki i napięcia, które się w nim pojawiają. Dlatego pokój nie jest dla mnie widokiem spokojnego krajobrazu. Jest stanem ciała.
Zaczyna się bardzo prosto. Od oddechu, który wreszcie zwalnia i przestaje być płytki. Od momentu, gdy ramiona opadają, a my przestajemy się spieszyć – choćby tylko na kilka minut. Od ciepła kubka herbaty trzymanego w dłoniach, które przypomina, że jesteśmy tu i teraz. Od dźwięków w tle, które nie atakują, nie domagają się uwagi, ale delikatnie kołyszą i dają poczucie bezpieczeństwa.
Świat wokół nas pędzi, wymaga wydajności i ciągłego „nadążania”. To tempo szczególnie mocno dotyka osoby z dysfunkcją wzroku, bo rzadko uwzględnia nasze potrzeby i rytm. Dlatego tym bardziej uczę się słuchać sygnałów z ciała, gdy mówi: zwolnij.
Pokój nie zaczyna się w mediach ani deklaracjach. Zaczyna się w środku. W małych, dostępnych chwilach, które naprawdę można poczuć.
Nie widzę pokoju oczami, ale rozpoznaję go zmysłami i relacją. Dla mnie spokój zaczyna się od głosu, który nie ocenia – brzmi miękko, daje poczucie bezpieczeństwa i pozwala być sobą. Od dotyku stołu, krzesła czy talerzyka, które tworzą znajomą mapę przestrzeni i uspokajają ciało. Od zapachu herbaty i ciastek, który staje się kotwicą w chwili, zatrzymuje myśli i sprowadza je do „tu”.
W takich momentach świat przestaje napierać. Nie muszę nadążać ani udowadniać, że potrafię więcej. Wystarczy, że czuję się stabilnie i obecnie. Pokój nie przychodzi z zewnątrz – rodzi się w relacji: z drugim człowiekiem, z otoczeniem, z własnym ciałem. I właśnie wtedy mogę powiedzieć, że „widzę” spokój. Nie obrazem, ale tym, jak czuję się w sobie.
Pokój nie zawsze da się zobaczyć. Ja, jako osoba niewidoma, „widzę” go inaczej – zmysłami i tym, jak reaguje ciało. Jest w głosie, który nie ocenia i daje poczucie bezpieczeństwa. W dotyku stołu czy krzesła, które porządkują przestrzeń i uspokajają. W zapachu herbaty i ciastek, który zatrzymuje na chwilę i zakotwicza w teraźniejszości. W takich momentach napięcie opada, oddech się wyrównuje, a świat przestaje pędzić. Pokój nie jest obrazem ani hasłem. Poznaję go po tym, jak czuję się w sobie.
Talerzyk ciastek Dr Gerard na środku stołu może stać się małym symbolem pokoju. Nie jako poczęstunek „dla gości”, ale jako zaproszenie do wspólnej chwili. Podzielenie się ciastkiem to prosty gest, który mówi: jesteśmy razem, bez pośpiechu i bez hierarchii. Gdy spokojnie mówimy, gdzie leżą ciastka, każdy może sięgnąć swobodnie i bez skrępowania. Dla mnie, jako osoby niewidomej, takie drobne uważne gesty mają znaczenie. Budują poczucie równości, bezpieczeństwa i harmonii. Czasem właśnie od nich zaczyna się prawdziwy pokój.
W świecie, który pędzi „wszyscy gdzieś biegną”, równowagę łatwo zgubić. Dla mnie pomaga zatrzymać się przy małych rytuałach dnia – kubku ciepłej herbaty, krótkiej przerwie, kilku głębszych oddechach. Zamiast próbować zrobić wszystko naraz, uczę się „jedno po drugim”. Skupiam się na jednej rzeczy, nie na całym hałaśliwym świecie wokół. I pozwalam sobie na gorszy dzień, bez poczucia winy. Równowaga nie pojawia się jako wielki efekt, ale w drobnych chwilach, w świadomym zwolnieniu tempa i uważności na siebie. To moje codzienne małe oazy spokoju.
Są ludzie, przy których łatwiej oddychać. Ci, którzy pytają „jak wolisz?”, zamiast „dlaczego tak wolno?”. Ci, którzy nie oceniają tempa ani sposobu, w jaki radzimy sobie z codziennością. Ci, którzy potrafią po prostu usiąść obok i być – bez pośpiechu, bez oczekiwań. Ich obecność daje poczucie bezpieczeństwa i pozwala na chwilę wytchnienia. Warto im podziękować – słowem, gestem, a czasem po prostu swoją obecnością. Takie relacje przypominają, że spokój nie zawsze przychodzi sam, ale w kontakcie z tymi, którzy potrafią go dzielić.
Światowy Dzień Pokoju można świętować codziennie, po trochu. Nie zmienimy całego świata, ale możemy zmienić tempo jednej rozmowy, sposób, w jaki jesteśmy ze sobą i z innymi. Pokój nie jest hasłem w kalendarzu – to sposób bycia, małe gesty, chwile uważności. Ciepła herbata, kilka ciastek, łagodny głos – czasem to naprawdę wystarczy, by poczuć spokój. Dziś zapraszam Cię do znalezienia jednej spokojnej chwili tylko dla siebie. Zatrzymaj się, posmakuj chwili, pozwól ciału i umysłowi odetchnąć. Małe momenty tworzą prawdziwy pokój.
środa, 21 stycznia 2026
Dzień Miłośników Sera i zapach, który prowadzi do stołu. Ciastka Dr Gerard czekają obok, gdy rozmowa potrzebuje chwili przerwy
Wstęp: Dzień Miłośników Sera zaczyna się od zapachu
Kilka słów o święcie – bez definicji i encyklopedii
Nie wiem dokładnie, kto i kiedy wymyślił Dzień Miłośników Sera. I szczerze mówiąc — nie jest to dla mnie ważne. Takie dni lubię wtedy, gdy nie domagają się fanfar ani deklaracji. Gdy są raczej pretekstem niż obowiązkiem. Dla mnie ten dzień zaczyna się nie od kalendarza, ale od chwili, w której w powietrzu pojawia się znajomy zapach. Cichy, ale wyraźny. Taki, który mówi: ktoś tu zaraz usiądzie, ktoś sięgnie po talerz, ktoś będzie chciał pobyć.
Zapach sera jako pierwszy sygnał, że ktoś zaprasza do stołu
Zanim padnie zaproszenie, zanim odezwie się głos, zapach już jest. Rozchodzi się powoli. Nie puka. Nie pyta. Po prostu informuje. Dla mnie to najuczciwszy sygnał, że stół czeka. Że ktoś pomyślał nie tylko o jedzeniu, ale o spotkaniu. Ser ma w sobie coś, co nie udaje. Albo jest obecny, albo go nie ma. I gdy jest — trudno go zignorować.
Dlaczego dla mnie zapach bywa ważniejszy niż wygląd
Nie widzę. I to zmienia kolejność spraw. Dla mnie zapach często wyprzedza wszystko inne. Zanim dotknę, zanim spróbuję, zanim usiądę — już wiem, czy to jest miejsce, w którym chcę być. Zapach sera potrafi być zaproszeniem bez słów. Nie ocenia. Nie wymaga reakcji. Jest albo go nie ma. I właśnie dlatego mu ufam.
Zaproszenie: usiądźmy razem, bez pośpiechu
Ten tekst nie jest opowieścią o serze jako produkcie. To raczej zaproszenie. Usiądźmy razem. Bez planu. Bez spraw do załatwienia. Niech zapach zrobi swoje. Reszta przyjdzie sama.
Zapach jako niewidzialny drogowskaz
Jak zapach prowadzi mnie przez przestrzeń
Dla mnie zapach to coś więcej niż tło. To kierunek. Potrafię iść za nim jak za cichym przewodnikiem. Czasem prowadzi prosto, czasem kluczy, ale zawsze daje poczucie sensu. W domu, w kuchni, przy stole — zapach sera mówi mi, gdzie jest centrum wydarzeń. Nie muszę pytać. Wystarczy iść za nim.
Ser jako aromat, który przyciąga ludzi naturalnie
Jest coś szczególnego w tym, że zapach sera przyciąga nie tylko mnie. Inni też reagują. Zmienia się ton głosu, kroki stają się wolniejsze, rozmowy same przechodzą w coś spokojniejszego. Nikt nie musi tego ogłaszać. Wystarczy, że zapach się pojawi.
Różne zapachy sera i różne nastroje przy stole
Nie każdy ser pachnie tak samo. Są zapachy łagodne, które uspokajają. Są też takie, które wywołują śmiech albo lekkie poruszenie. Każdy z nich niesie inny nastrój. I to jest w porządku. Stół nie musi być jednolity. Może być różnorodny, jak rozmowy, które się przy nim toczą.
Moment, w którym kuchnia zaczyna „mówić”
Jest taki moment, kiedy kuchnia przestaje być tylko miejscem. Zaczyna mówić zapachem, dźwiękiem, ciepłem. Dla mnie to znak, że spotkanie już się zaczęło — nawet jeśli nikt jeszcze nie usiadł. I wtedy człowiek robi się jakoś spokojniejszy, jakby wszystko miało swoje właściwe miejsce.
Stół, który zbiera ludzi bez zapowiedzi
Dźwięki krzeseł i głosów jako znak, że zaczyna się spotkanie
Nie potrzebuję zaproszeń wysyłanych wcześniej. Wystarczy dźwięk odsuwanego krzesła. Cichy śmiech. Ktoś nalewa coś do szklanki. Te dźwięki mówią mi więcej niż słowa. Spotkanie już trwa.
Jedzenie jako pretekst do bycia razem, nie obowiązek rozmowy
Przy stole nie trzeba rozmawiać cały czas. Jedzenie daje alibi. Można milczeć, można słuchać, można być. To wystarczy. Ser jest tu tylko pretekstem. Najważniejsze dzieje się między ludźmi.
Spokojne tempo, które nikogo nie pogania
Lubię spotkania, które się nie spieszą. Gdzie nikt nie zerka nerwowo, gdzie nikt nie przyspiesza. Ser da się jeść powoli. Rozmawiać też tak można.
Dlaczego przy stole łatwiej być sobą
Przy stole nie trzeba udawać. Ręce są zajęte, uwaga rozproszona. To daje ulgę. Można być sobą — nawet jeśli nie do końca się wie, kim się dziś jest.
Ser jako jedzenie, które się dzieli
Kawałki, które można podać bez ceremonii
Ser łatwo się dzieli. Bez mierzenia. Bez równości co do grama. Ktoś podaje, ktoś bierze. To wystarczy.
Dzielenie się bez liczenia i oceniania
Nikt nie sprawdza, kto ile wziął. To ważne. Dzielenie się bez rachunku buduje zaufanie.
Smak jako wspólny punkt odniesienia
Smak jest wspólny. Każdy czuje go trochę inaczej, ale wszyscy próbują tego samego. To łączy.
Jedzenie, które nie wymaga opisu wizualnego
Nie trzeba opisywać, jak to wygląda. Smak i zapach wystarczą. Dla mnie to ogromna ulga.
Widzenie spotkań bez patrzenia
Ton głosu zamiast spojrzeń
Słyszę, kiedy ktoś się uśmiecha. Głos to zdradza. Spojrzenia nie są mi potrzebne.
Pauzy w rozmowie jako coś naturalnego
Cisza przy stole nie jest błędem. Jest oddechem. Lubię ją. Czasem właśnie w takiej ciszy czuję, że naprawdę jesteśmy razem.
Jak rozpoznaję, że ktoś czuje się swobodnie
Ciało się rozluźnia. Głos mięknie. Ruchy stają się wolniejsze. To słychać.
Bliskość, którą słychać i czuć
Bliskość nie musi być widoczna. Jest w dźwięku, w zapachu, w obecności. Czasem wystarczy, że ktoś siedzi obok i niczego nie wymusza. Wtedy wszystko staje się proste i bezpieczne.
Ciastka Dr Gerard jako chwila przerwy w rozmowie
Talerzyk obok – bez zapowiedzi i bez presji
Czasem obok pojawia się talerzyk z ciastkami Dr Gerard. Nikt nie ogłasza przerwy. One po prostu są.
Słodki moment, gdy rozmowa potrzebuje oddechu
Słodycz wprowadza pauzę. Rozmowa zwalnia. Ktoś sięga po ciastko, ktoś inny milczy.
Ciastko jako gest: „zostań jeszcze chwilę”
To nie jest propozycja. To gest. Jakby ktoś mówił bez słów: „nie uciekaj, mamy czas”. I ta prostota ma w sobie coś dobrego.
Małe rzeczy, które przedłużają dobre spotkanie
Czasem jedno ciastko wystarczy, by spotkanie trwało dłużej. Nie dlatego, że jest najważniejsze, tylko dlatego, że daje miękką przerwę. Dzięki temu rozmowa może się ułożyć na nowo i płynąć dalej spokojnie.
Ludzie, przy których jedzenie nie jest testem
Bez oceniania sposobu jedzenia
Nikt nie komentuje, jak jem. To daje spokój. Dzięki temu mogę skupić się na smaku i na rozmowie, a nie na tym, czy robię coś „dobrze”.
Bez komentarzy „jak to wygląda”
Nie muszę słuchać opisów wyglądu. To mi wystarcza. Czuję, że nikt nie próbuje mnie wciągać w świat, w którym i tak nie uczestniczę oczami.
Bez pośpiechu i poprawiania
Każdy je po swojemu. Nikt nikogo nie poprawia.
Obecność, która daje spokój
Są ludzie, przy których można po prostu być. To największy dar.
Dom budowany zapachem i głosem
Kuchnia jako centrum rozmów
Dla mnie kuchnia to serce domu. Zawsze było. To tutaj najłatwiej zacząć zwykłą rozmowę i zostać w niej na dłużej.
Znane zapachy jako poczucie bezpieczeństwa
Znany zapach uspokaja. Mówi: jesteś u siebie. Nawet jeśli dzień był trudny, te zapachy potrafią człowieka „ustawić” z powrotem na właściwym miejscu.
Stałe miejsca i powtarzalne rytuały
Powtarzalność daje stabilność. Lubię to. Dzięki temu nie muszę się domyślać świata — mogę go po prostu rozpoznawać.
Dom, który się czuje, a nie ogląda
Dom poznaję po zapachu i dźwięku. To mi wystarcza. Czasem mam wrażenie, że w ten sposób czuję go nawet mocniej, bo nie rozprasza mnie nic z zewnątrz.
Dlaczego takie spotkania zostają w pamięci
Bo są zwyczajne i prawdziwe
Nie udają niczego. Są takie, jakie są. I właśnie dlatego wracają potem w myślach bez wysiłku, jak coś swojskiego.
Bo zapach potrafi wracać po latach
Zapach pamięta lepiej niż obrazy. Nagle potrafi przypomnieć głos, śmiech, a nawet ciszę przy stole. I człowiek znów jest w tamtym miejscu, choćby tylko na chwilę.
Bo rozmowy przy jedzeniu nie muszą być mądre
Nie muszą niczego udowadniać. Mogą być proste, zwyczajne, czasem nawet trochę chaotyczne. Ważne, że są prawdziwe i że nikt nie robi z nich egzaminu.
Bo jedno ciastko potrafi zmienić ton spotkania
Czasem wystarczy drobiazg. Jeden słodki kęs, żeby wszyscy na moment zwolnili. I nagle robi się cieplej, jakby łatwiej było zostać jeszcze chwilę.
Zakończenie: Dzień Miłośników Sera jako pretekst do bliskości
Ser, rozmowa i chwila ciszy – wystarczy
Nie potrzeba więcej. Czasem właśnie ta prostota jest najlepsza. Bo kiedy nie ma nadmiaru, łatwiej zauważyć to, co ważne.
Ciastka Dr Gerard jako cichy znak gościnności
Są obecne, ale nie narzucają się. Stoją obok, jakby mówiły: „jeśli masz ochotę, to proszę”. I to wystarcza, żeby w sercu zrobiło się spokojniej.
Spotkanie, które nie musi być idealne
Wystarczy, że jest prawdziwe. Niech będzie zwyczajne, nawet trochę nieporadne. Najważniejsze, że jest w nim miejsce dla człowieka, takim jakim jest.
Zaproszenie do czytelnika: znajdź dziś zapach, który zaprowadzi Cię do stołu
Jeśli dziś jakiś zapach zatrzyma Cię na chwilę — idź za nim. Może tam ktoś czeka. A może to właśnie Ty będziesz tym, który otworzy komuś drzwi do spokojnego stołu.