czwartek, 22 maja 2025

ŚWIĘTO ORŁA BIAŁEGO OD ŚRODKA. JAK CZUJĘ POLSKĘ, GDY NIE MOGĘ JEJ ZOBACZYĆ?

Wstęp. Nie widzę orła, ale wiem co znaczy Polska.

          Maj jest to miesiąc, w którym czcimy naszą Flagę oraz Godło a także Konstytucję. Od najmłodszych lat uczono mnie szacunku dla Ojczyzny, barw narodowych. Jako mały chłopiec byłem zuchem potem harcerzem. Wpojono mi zasady i wartości, które towarzyszą mi do dziś. Z wiekiem traciłem wzrok, ale gdy pomyślę o Biało – Czerwonej lub o Białym Orle to widzę je przed oczyma. Mój mózg wyświetla ten obraz z dawnych zasobów pamięci.

          Mimo, że nie zobaczę już naszego Godła, ale rozumiem co symbolizuje. Sam Orzeł symbolizuje potęgę, siłę i majestat. Dla mnie Orzeł jest Królem przestworzy. Inne stworzenia czują respekt przed nim i oddają mu szacunek.

          Zawsze czułem się częścią Narodu Polskiego skupionego pod jego skrzydłami. Wyobrażam sobie, ze znajdują się tam wszyscy zdrowi i chorzy, mali i duzi, młodzi i starsi. Ten maj jest wyjątkowy. Dodatkowo wzmacnia moje poczucie wspólnoty fakt, że wybieramy Prezydenta Rzeczypospolitej. Jestem dumny, że mogę mieć wpływ na to jak będzie wyglądać nasza przyszłość w Polsce.

 

Moja Polska to głos, dotyk, zapach i smak.

          Co słyszę, gdy myślę o Polsce? Po pierwsze, nasz Hymn. W myślach widzę wręczanie medali naszym sportowcom. Wyobrażam sobie moment, gdy nasze drużyny narodowe śpiewają go przed ważnymi meczami. Po drugie rozmowy z nauczycielami historii i druhów harcerskich. Rozmowy o naszej historii tej bardzo dawnej i tej nieodległej. Po trzecie w głowie słyszę głos Bogusława Wołoszańskiego z programów o historii XX wieku. Od kilku lat nie mogę oderwać się od programów Olafa Popkiewicza – historyka, archeologa, propagatora historii.  

          Ojczyzna to nie tylko obrys granic na mapie. Dla mnie pod tą nazwą mieści się wszystko co mieści się w tych granicach. Ziemia, góry, lasy, jeziora, rzeki, przede wszystkim ludzie zamieszkujący jej terytorium. Dlatego Ojczyzna to dla mnie zapach lasu, szum wiatru, szelest liści, zapach niosący się z domostw, dźwięki mnie otaczające, Hejnał z wieży, szum wodospadów i ćwierkanie ptaków. Podziw mój budzą gwary regionalne, jak różni się nasz wspólny język.

          Ojczyzna to także tradycje związane ze Świętami. W różnych regionach Polski różnie są obchodzone, u mnie na Kujawach mamy „Przywołówki i Kozę”. A jak Święta to również wypieki. Dla mnie to również zapach wypiekanego chleba z polskich zbóż, zapach ciasta drożdżowego i smak rogali Marcińskich albo pączków z marmoladą z dzikiej róży. Firma dr Gerard jest producentem ciastek. W ich ofercie odnajduję słodycze nawiązujące do smaków z dzieciństwa.

 

Święto Orła Białego w moim świecie – bez flagi, ale z emocjami.

          Święto to, w moim domu wiąże się z wywieszeniem flagi. Mimo, że jej nie widzę sprawia mi to radość. W ten sposób okazuję moją dumę, że jestem Polakiem i czuję więź z innymi patriotami.

          Korzystając, że z okazji tego święta mamy wolne w pracy i możemy spotkać się z rodziną, znajomymi przy kawie, herbacie i ciastkach dr Gerard. Takie spotkania z ludźmi o podobnych wartościach, pozwala nam oddać cześć naszej fladze i godłu. Bywałem na oficjalnych uroczystościach i wielokrotnie spotykałem osoby niepoważne, po alkoholu albo kiboli którzy w sercu mają zadymę a nie dumę z Polski. Fakt, że założą DRES z logo „Polski Walczącej” lub z Orłem w koronie nie zrobi z nich osoby ceniącej kodeks rycerski i szacunek dla drugiego człowieka.

          Dlatego na mojej odzieży nie znajdziecie Orła Białego. Mam go w sercu. Na samą myśl o naszym godle symbolizującym potęgę i siłę, czuję dumę, że to mój symbol narodowy.

 

Co to znaczy być wolnym – w świecie, który nie zawsze widzi mnie.

          Być wolnym – dla mnie to być niezależnym, móc decydować o sobie, spełniać patriotyczne obowiązki oddając głos w referendach i wyborach, porozumiewać się w Języku polskim, poruszać się swobodnie po terenie Kraju, bez specjalnych przepustek. Pamiętam na początku lat osiemdziesiątych XX wieku, aby jechać do rodziny mieszkającej w Toruniu musieliśmy mieć „glejt” z urzędu. Być wolnym, to mieć świadomość, że nie jestem inwigilowany.

          Jako osoba niewidoma borykam się z przyziemnymi sprawami. Choruję od dziecka, więc nie mogłem wypracować sobie pieniędzy. Moje konto wielokrotnie świeciło pustką. Przychodziły myśli, że rządzący nie dbają o nas ludzi z dysfunkcjami. Brak pracy, bariery architektoniczne, urzędnicy nie zawsze skorzy do pomocy. Jednak to się zmieniło z wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Znalazły się fundusze na szkolenia osób niepełnosprawnych, stworzenie stanowisk pracy dla nas oraz dostosowano prawo. Teraz niewidomi mogą wykonywać pracę zdalną bez obaw, że stracą rentę. Każde miasto i wieś zmieniły się nie do poznania. Nowe chodniki bez krawężników, windy dla wózkowiczów, urzędy dostosowane do niepełnosprawnych.

          Można pomyśleć, że moda na święta narodowe już minęła tak jak pochody pierwszomajowe. To nie prawda. Nadal są ludzie, którym jest blika Polska, flaga biało – czerwona, Biały Orzeł na czerwonym tle. W szkołach, w drużynach harcerskich i zuchach nadal uczy się o prawdziwych bohaterach, wpaja się wartości. Politycy organizują uroczystości mniej lub bardziej oficjalne, wystawy, festyny, koncerty. Nikt nie musi się wstydzić wywieszania flagi na balkonie czy fasadzie budynku.

 

Ciastko jako symbol – o prostych gestach, które mają znaczenie.

          Możliwość poczęstowania kogoś ciastkiem lub otrzymanie od kogoś, to mały gest, ale ważny. Mówi, że nie jesteśmy sobie obcy, łączy nas w wspólnocie każdego dnia bez czekania na Święto Orła Białego. Obdarowanie uśmiechem kogoś na ulicy czy w autobusie, to nic nie kosztuje ale sprawia, że czujemy się członkami tej samej wspólnoty zrzeszonej pod Biało – Czerwoną.

          Ustąpienie miejsca kobiecie lub komuś starszemu, pokazuje, że szanujesz drugiego człowieka. Tak samo zaproszenie do stołu czy zwykłe „chodź”, „usiądź z nami” to nic trudnego a zbliża nas do siebie.

          To nie prawda, że gdzie dwóch Polaków to trzy zdania. Jeżeli szanujemy rozmówcę i zwracamy się z troską o to by nie krzywdzić naszymi słowami. Jesteśmy wstanie rozmawiać o polityce bez kłótni. Możemy porozmawiać z każdym człowiekiem, nawet z tym o przeciwnych poglądach. Wystarczy aby słuchać argumentów rozmówcy i starać się dobrze argumentować nasze poglądy. Nie zamykajmy się na drugiego człowieka.

 

Polska widziana sercem – co zostaje, gdy znikają obrazy.

          Moja Polska to głos najbliższych, uścisk ręki kolegi, to śmiech dzieci bawiących się przed blokiem. To szum wiatru, ćwierkanie ptaków w koronach drzew, odgłos świerszcza nawet ten pająk, który wije pajęczynę. Moja Polska to Hejnał z wieży ratuszowej, łopotanie flagi na wietrze i dźwięk dzwonów i rozmowy przechodniów, wszystko co mnie otacza każdego dnia. Nie tylko drugiego maja.

          Nie raz zastanawiałem się czy można zbudować obraz Polski bez wzroku? Oczywiście, że tak. Pomagają nam w tym nasze wspomnienia, obrazy zapisane na naszym twardym dysku w głowie. Emocje, które towarzyszył nam w poznawaniu Kraju będą pomocne w odtworzeniu obrazów Polski. W każdym momencie nawet w nocy, gdy zostaniemy obudzeni, jak nas ktoś zapyta o Giewont, Jasną Górę czy Westerplatte, nie będziemy się zastanawiać. W tej samej sekundzie mamy dane miejsca przed oczyma.

          Czy jest metoda na nauczenie innych widzieć, zauważać, co jest ważne. Moim zdaniem nie ma jednego sposobu na zwrócenie uwagi innych na to, co jest ważne. Każde pokolenie inaczej postrzega Świat, każdy człowiek ma inne zainteresowania i coś innego jest ciekawe czy ważne. Dlatego należy uszanować ten fakt i nie wbijać na siłę naszego punkt widzenia. Przecież możemy się „pięknie” różnić.

 

Moja Ojczyzna to miejsce, gdzie czuję się potrzebny.

          Czy jest coś, co chcę powiedzieć osobom niewidomym, chyba to, że brak wzroku nie jest przeszkodą. Możemy widzieć sercem, dotykiem, smakiem i zapachem. Ponadto osoby mające sokoli wzrok a zamknięte serce i są zamknięci na drugiego człowieka, nie zobaczą nic. Nie interesuje ich nic poza czubkiem ich nosa. Przez to są osobami upośledzonymi społecznie i mentalnie.

          Dziękuję Polsko za ludzi, którzy mnie otaczają, za wartości, które mi wpojono, za piękno krajobrazów, za możliwość wędrowania po górach i spacerów brzegiem morza, za smak i zapach ciastek i chleba. Dziękuję.

Ojczyznę kochać trzeba i szanować
Nie deptać flagi i nie pluć na godło
Należy też w coś wierzyć i ufać
Ojczyznę kochać i nie pluć na godło

T. Love 

Nie tylko etykieta się liczy. Światowy Dzień Sprawiedliwego Handlu z perspektywy osoby niewidomej i miłośnika ciastek Dr Gerard.

   

  

   Sprawiedliwy Handel i moje spojrzenie bez patrzenia.

  Na wstępie przybliżę początek zaistnienia  Światowego Dnia Sprawiedliwego Handlu:

Pierwowzorem dla tych obchodów był Europejski Dzień Sklepów Świata (European Worldshop Day), organizowany przez NEWS! (Network of European World Shops – Sieć Europejskich Sklepów Świata, czyli sklepów Sprawiedliwego Handlu). Obchodzony był po raz pierwszy w r. 1966.

  Inicjatywa ta  została zapoczątkowana przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Sprawiedliwego Handlu (ang. IFAT, International Fair Trade Association) i jej organizacje członkowskie na konferencji w Arusha (Tanzania) w r. 2001. Podjęto ją, by efektywniej promować Sprawiedliwy Handel na skalę globalną. Po raz pierwszy obchodzony był 4 maja 2002 r. Obecnie obchodzony jest co roku w drugą sobotę maja, w tym roku wypada to 10 maja. 

  Uczestniczą w nich członkowie IFAT z ok. 70 krajów świata oraz sklepy Sprawiedliwego Handlu i ich sieci z całej Europy, zrzeszone w NEWS! (ok. 2500 sklepów). Obchody obejmują np. śniadania Sprawiedliwego Handlu, debaty, demonstracje, koncerty, pokazy "sprawiedliwej" mody (Fair Fashion) oraz promocje "sprawiedliwych" produktów z całego świata, jak kawa, kakao, herbata i inne produkty spożywcze, odzież, biżuteria, przepiękne wyroby rzemieślnicze i artystyczne, piłki, kwiaty cięte itp. Wiele akcji trwa przez cały maj.

    Światowy Dzień Sprawiedliwego Handlu porusza mnie inaczej niż większość społeczeństwa, gdyż spoglądam  z innej strony. 

  Będąc osobą słabowidzącą, bardzo życzyłbym sobie by handel był sprawiedliwy pod każdym względem dla wszystkich. 

  Czym dla mnie jest „uczciwy wybór” – kiedy nie mogę przeczytać etykiety. 

Niestety etykiety tj. skład produktu, są drukowane bardzo małą czcionką. Zwłaszcza opis składników, z których jest wyprodukowany, data ważności czy cena  -one co prawda są nieco większe. Najbardziej zatajane są  konserwanty, użyte w produkcie.   Powinniśmy, my konsumenci bez problemu być informowani co nam jest serwowane w danym produkcie.  

   Co to znaczy „kupować świadomie”, gdy nie widać produktu? 

 Tak naprawdę jako osobą  niepełnosprawna, która ma kłopoty z obrazem,  to świadome kupowanie jest dość trudne.  Kupując dany produkt, jestem zmuszony zaufać sprzedawcy, że ten towar faktycznie ma taki wygląd, który potrzebuje.  Przyznaję, że większość sprzedawców podchodzi do tego problemu uczciwie, choć zdarzają się też  nieuczciwi.  Oczywiście tych sprzedawców staram się omijać i uprzedzać inne osoby niepełnosprawne by też omijały te 

punkty sprzedaży. 

 

    Nie widzę etykiety, ale mogę poczuć jej znaczenie.

 Etykiety zawierają wiele cennych informacji, które w moim przypadku najczęściej są niedostępne. Dysponując zmysłem dotyku, węchu, staram się, by właśnie tak sobie  radzić w wyborze danego artykułu. Gdy jest to nie możliwe, bo akurat artykuł jest zafoliowany, to staram się, by korzystać z uprzejmości innych osób  kupujących. 

  Świadomość społeczna, że są też osoby niepełnosprawne wzrokowo, które potrzebują pomocy, jest dobra. Dlatego raczej  nie zdarzyło mi się, abym nie uzyskał pomocy.  

   Czasem bywają wyjątki, choć nie powinno się tak zdarzać, że na pytanie; Jaka jest cena tego artykułu?  Pada odpowiedź, -Tam jest napisane.

  Wtedy to ja odpowiadam; -Dziękuję, ale krócej byłoby podać cenę.  Gdybym widział, to  bym nie pytał. 

   Dla osób niewidomych, a także wielu słabowidzących możliwość dokonywania samodzielnie zakupów w sklepach  samoobsługowych, wielopowierzchniowych, jest  niemożliwa. Ideą tych markerów jest przeniesienie wyboru artykułów na kupującego. 

  Mnie to utrudnia wybór, nie wspominając o trudnościach w poruszaniu się to takich przestrzeniach. Często nadmierna jaskrawość oświetlenia, hałas, bardzo utrudniają możliwość dobrego samopoczucia w takich placówkach handlowych. 

   Osobiście wybieram sklepy, w których mam kontakt ze sprzedawcą, któremu mogę zaufać, który uczciwie pomoże wybrać mi produkt o odpowiedniej jakości i cenie. 

    Szkoda, że takich sklepów jest coraz mniej.   


              Gdzie zaczyna się prawdziwa uczciwość w handlu?

    Pragnieniem moim, choć pewnie każdego klienta jest, aby w handlu panowała uczciwość i to pod każdym względem. By towar nie był przemetkowywany, by skład  zgadzał się  z opisem na metce, by cena była uczciwa dla producenta, handlowca i też dla kupującego.  Najbardziej uczciwie to place za towar, a czy uczciwą cenę, to już różnie to bywa.  Rozumiem, że handlujący ma zarobić, ale czy nie uczciwie byloby gdyby  ceny były uczciwe, a nie nadmiernie wygórowane. 

   Przykładów jest sporo:

 Cukier, który sztucznie wygórowano cenę, teraz handel oferuje po 2 -3 zł.

 Masło, które oferowane jest powyżej 8 zł,  to  gdy robią promocję, to po 4,90 zł. 

  To, kto tu dopłaca, bo chyba nie handel. 

  Czy to jest uczciwe, że tak nas  naciągają?

  Takich przykładów jest sporo. 


         Mój świat zakupów – z ciasteczkiem w dłoni, nie z lupą do etykiet.

    Moim ulubionym sklepem jest Żabka, w której mogę kupić produkty pierwszej potrzeby. Ten sklep znajduje się  blisko miejsca mojego zamieszkania. Żabka, to sklep franczyzowy, a więc ceny w niej są dość wysokie, ale od czasu do czasu można to przełknąć. W aplikacji Żabki znajdziemy  informacje o akcjach specjalnych, o promocjach na zakup produktów przy więcej niż jednej sztuce itd. Małe zakupy robię więc w Żabce,  w której mogę liczyć na pomoc sprzedawcy. Ponadto zakupy mogę robić w milej atmosferze.

  Natomiast na gruntowne zakupy,  to wybieram się do większej placówki handlowej, aby zbytnio nie przepłacać.  Nawet jeśli nie mam przewodnika, to z pomocą mogą przyjść mi inni klienci, obsługa sklepu.   

   Warto mieć wypróbowane marki wyrobów, bo wtedy nie musimy wczytywać się w skład na metkach, co w moim przypadku jest problematyczne.  Idąc na zakupy, staram się wybierać  produkty  danego producenta, którego dobrze znam. 

  Takim wypróbowanym producentem  np. słodyczy jest Dr Gerard.  Wybierając  każdy produkt  Dr Gerarda, jestem spokojny o jakość, smak.  

     Chcesz dobre ciasteczko, zjedz ciastko Dr Gerarda. Te ciasteczka są tak apetyczne, wprost rozpływają się w ustach, a zapach nie pozwala, by je ominąć. 

  Dobrze, że są  produkowane w małych opakowaniach, bo ciężko odejść od zaczętego opakowania. 

   

        Światowy Dzień Sprawiedliwego Handlu i ciastko, które mówi  -jesteś ważna /jesteś ważny.

    Sprawiedliwy handel, powinien obowiązywać na każdym etapie.  Wszyscy uczestniczymy w tym łańcuchu, a więc wszyscy powinniśmy dbać o jego uczciwość. 

  Ja jako ostatnie ogniwo, mogę sprawiedliwie  oceniać  dane  wyroby, które oferowane są na półkach sklepowych.  Każdy z nas kupując wyrób, niejako dokonuje wyboru i oceny danego producenta. 


     Dlaczego ciastka Dr Gerarda, stały się dla mnie czymś więcej niż przekąską.

  Jak już wspominałem, są producenci, których wyroby  można  kupować  "z zamkniętymi oczami."    Dla mnie takim producentem jest Dr Gerard, którego słodycze są  bardzo smaczne i zawsze mam je pod ręką. 

   Te ciasteczka zawsze się uśmiechają, poprawiają  humor w pochmurne dni. To coś więcej niż zwykła przekąska do kawy. 

    Jak piękny byłby świat, gdyby wszyscy producenci nie tylko dbali o cenę dla siebie, ale też pamiętali, że my konsumenci też jesteśmy dla nich ważni.  Często bywa, że cena nie jest wykładnią  naszych oczekiwań. 


   Nie potrzebuję patrzeć, żeby widzieć wartość.

 Sprawiedliwy handel zaczyna się wtedy, gdy każdy może w nim uczestniczyć. 

Na całym świecie wciąż wykorzystuje, a wręcz wyzyskuje się miliony pracowników

  By handel był sprawiedliwy, powinien przestrzegać m.in.  poniższe warunki:

  -Uczciwa cena.

  -Bezpieczne praktyki handlowe i szacunek.

  -Sprawiedliwe płace.

  -Zwiększanie świadomości konsumentów.

   Kończąc, marzę o świecie, w którym nikt nie musi czytać etykiety, by poczuć, że został uwzględniony. 


wtorek, 20 maja 2025

Dzień Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnością. Małe gesty, które sprawiają, że czujemy się zauważeni

1. Wstęp: Dzień, który przypomina o rzeczach, których nie widać.

Ten dzień nie świeci się w kalendarzu na czerwono. Nie ma balonów, fajerwerków, ani okolicznościowych ciastek w kształcie symbolu dostępności. A jednak to jeden z ważniejszych dni – bo przypomina o czymś, co łatwo przeoczyć: o relacjach. O tym, co dzieje się między słowami, między spojrzeniem a ciszą. O drobnych gestach, które mają siłę większą niż niejeden manifest.

Dlaczego nie chodzi tylko o prawa, ale o relacje.

To nie jest tylko dzień walki o prawa – choć prawa są ważne. To też dzień, który mówi o bliskości. O tym, czy potrafimy być razem – nie tylko wtedy, gdy trzeba pomóc, ale też wtedy, gdy trzeba po prostu... być. Czasem wystarczy minuta rozmowy, jedno zdanie bez „czy sobie poradzisz?”, jedno miejsce przy stole zostawione nie dlatego, że trzeba, tylko dlatego, że ktoś pomyślał.

Skąd ten temat? Z codziennych sytuacji, które zostają w sercu.

Temat tego tekstu nie wziął się z książki czy raportu. Przyszedł z codzienności. Z tych sytuacji, które zostają na długo – jak czyjeś ciche „dziękuję” wyszeptane w tramwaju, albo wzrok spuszczony w podłogę, kiedy właśnie najbardziej potrzebowałam kontaktu.

Co to znaczy „czuć się zauważonym” – nie na scenie, tylko obok kogoś.

„Czuć się zauważonym” – to nie znaczy być bohaterem dnia, ani osobą, o której się mówi w podcaście. To znaczy wiedzieć, że ktoś widzi mnie tu i teraz. Nie przez pryzmat mojej niepełnosprawności, nie jako „inspirację” czy „wyzwanie do pokonania”. Po prostu – jako osobę.

 

2. Kiedy brak spojrzenia boli bardziej niż słowa.

Jak to jest, gdy ktoś mówi o mnie, a nie do mnie.

Nie zawsze boli to, co ktoś powie. Czasem boli to, czego nie powie. Albo że nie spojrzy. Albo że w rozmowie ze mną zwraca się do osoby obok, tak jakby mnie tam nie było. Jakby niewidzialność była częścią mojego stanu zdrowia.

Pamiętam spotkanie w urzędzie. Chciałam zadać proste pytanie – o termin. Pracownik spojrzał... ale nie na mnie. Od razu do osoby, która mi towarzyszyła: „A pani wie, czego ona potrzebuje?” – powiedział. Jakby mój głos był za cichy, albo za mało kompetentny. Jakby pytanie zadane przeze mnie miało mniejszą wagę.

O milczeniu, które potrafi krzyczeć brakiem obecności.

Milczenie potrafi krzyczeć. Naprawdę. To nie jest cisza komfortu, to jest cisza, która zostawia ślad. Jak echo: „nie jesteś tu mile widziana”. To nie trzeba wcale wielkich słów, by człowiek poczuł się nie na miejscu.

Dlaczego pytanie „czy pani sobie poradzi?” bywa jak zimny prysznic.

Pytanie „czy pani sobie poradzi?” – wypowiedziane w dobrej wierze – bywa jak zimny prysznic. Bo ono zakłada, że domyślnie nie poradzę sobie. Że trzeba będzie interweniować, oceniać, poprawiać. Czasem wolałabym usłyszeć: „Czego pani potrzebuje?” – bo wtedy rozmowa zaczyna się od zaufania, nie od wątpliwości.

 

3. Dzień Walki z Dyskryminacją – święto czy przypomnienie?

Czy to święto? Dla mnie – bardziej przypomnienie. Taki dzień, który delikatnie, ale stanowczo mówi: „Hej, spójrzmy sobie w oczy. Zobaczmy się naprawdę.”

Nie szukam wyjątkowego traktowania, tylko zwykłej obecności.

Nie szukam wyjątkowego traktowania. Nie chcę orderu za każdy dzień życia z niepełnosprawnością. Chcę, żeby moje bycie w świecie było tak zwyczajne, jak czyjeś inne buty. Chcę, żeby ktoś zaprosił mnie do rozmowy, nie tylko wtedy, gdy temat jest „około niepełno sprawnościowy”. Tylko dlatego, że mam coś do powiedzenia.

Dlaczego ten dzień bywa trudny, ale potrzebny.

Ten dzień bywa trudny, bo zderza się z realiami. Z tym, co mnie boli. Z tym, co się nie zmienia od lat. Ale też jest potrzebny. Bo pozwala mówić głośno o tym, co zwykle jest szeptem. I może dzięki temu ktoś się zatrzyma. Zapyta. Usłyszy.

Co by było, gdybyśmy „świętowali” empatię codziennie.

Czasem marzy mi się, żebyśmy „świętowali” empatię codziennie. Nie tylko 5 maja. Żeby to nie był wyjątek, ale nawyk. Jak mycie rąk czy pytanie „co słychać?”.

 

4. Małe gesty, które mają wielką siłę.

Ktoś zostawił mi miejsce przy stole – bez słowa, bez tłumaczenia.

Ktoś zostawił mi miejsce przy stole. Bez słowa, bez patrzenia, bez tłumaczenia. Po prostu przesunął krzesło i spojrzał z ciepłem. I to było jak zaproszenie. Nie jako obowiązek – tylko jako chęć bycia razem.

Uśmiech, którego nie widzę, ale czuję całym sobą.

Uśmiechu czasem nie widzę – bo nie zawsze kontakt wzrokowy jest możliwy. Ale czuję go całym sobą. W tonie głosu, w gestach, w pauzach. Czułość może być cicha, ale jej nie da się pomylić z niczym innym.

Gdy ktoś mówi: „Chodź z nami”, nie „jeśli chcesz, możesz”

Najbardziej zapamiętałam sytuację, kiedy ktoś powiedział: „Chodź z nami” – a nie „jeśli chcesz, możesz się dołączyć”. Niby to samo, ale różnica ogromna. W tym pierwszym zdaniu jestem częścią. W drugim – dodatkiem, który może, ale nie musi. A przecież każdy chce być z kimś, a nie obok kogoś.

 

5. Czułość codzienna, której nie da się zaplanować.

Gdy ktoś zapamiętał, jak lubię herbatę.

Gdy ktoś zapamiętał, jaką herbatę lubię – i przyniósł ją bez pytania. Zielona, z cytryną. Mała rzecz? Tak. Ale ja poczułam się wtedy jak ktoś ważny. Ktoś, o kim się pamięta.

SMS o treści: „Myślę o Tobie” o godzinie, kiedy najbardziej tego potrzebuję.

Inna chwila – SMS: „Myślę o Tobie” – dokładnie o tej godzinie, kiedy najbardziej tego potrzebowałam. Nikt nie wiedział. Nie pisałam o tym w sieci. Ale ktoś czuł. I to było jak niewidzialny dotyk – miękki, ciepły, obecny.

Zaproszenie do rozmowy – nie z litości, tylko z ciekawości.

Zaproszenie do rozmowy, nie z litości, tylko z ciekawości – to jedno z najpiękniejszych zaproszeń, jakie można dostać. Bo to oznacza, że ktoś chce mnie poznać, a nie zrozumieć, by naprawić. To ogromna różnica.

 

6. Co można zrobić, by ktoś poczuł się naprawdę widziany.

Słuchać bez poprawiania, pytać bez oceniania.

Nie musisz znać odpowiedzi. Wystarczy, że słuchasz. Nie poprawiasz, nie dopowiadasz, nie zakładasz. Po prostu jesteś i słyszysz.

Nie zakładać, że wiem lepiej – ale zapytać: „co Ci pasuje?”

Pytanie: „co Ci pasuje?” ma w sobie więcej szacunku niż cały regulamin wydarzenia. Bo daje wybór. Daje sprawczość. Nie zakłada, że ktoś wie lepiej.

Mieć odwagę być obok – nawet jeśli nie wiemy, co powiedzieć.

Mieć odwagę być obok, nawet jeśli nie wiemy, co powiedzieć – to jest czułość w najczystszej postaci. Bo nie chodzi o to, by zawsze wiedzieć. Czasem wystarczy być i nie uciekać. Nie udawać, że nie widzisz. Nie traktować inności jak wyzwania – tylko jak coś, co można wspólnie oswoić.

 

7. Zakończenie: Mały gest zostaje długo.

To nie wielkie słowa, tylko cicha obecność zmieniają świat.

To nie wielkie słowa zmieniają świat. To cicha obecność. Zostawiona wiadomość. Ktoś, kto nie musiał, ale chciał. Ktoś, kto zobaczył, zanim musiał zostać poproszony.

Czasem najważniejsze to dać komuś przestrzeń i uwagę.

Czasem najważniejsze, co możemy komuś dać, to przestrzeń i uwagę. To powiedzenie: „Nie wiem, jak to jest, ale chcę się dowiedzieć. Chcę być tu z Tobą.”

Moje życzenie na ten dzień: miejmy dla siebie czułość, a nie tylko tolerancję.

Na ten dzień – i każdy inny – mam jedno życzenie: miejmy dla siebie czułość, nie tylko tolerancję. Tolerancja mówi: „Masz prawo tu być.” Czułość mówi: „Cieszę się, że jesteś.”

A Ty? Jaki gest sprawił, że poczułeś się zauważony? Co zrobił ktoś, co pamiętasz do dziś?
Może to był uśmiech, który przyszedł w odpowiednim momencie. A może miejsce przy stole. Albo zwykłe „Cześć, jak się masz?” – powiedziane z serca.

poniedziałek, 19 maja 2025

Święto Orła Białego od środka. Jak czuję Polskę, gdy nie mogę jej zobaczyć?

W polskim kalendarzu znalazł się dzień o najwyższej randze naszej uwagi, a wypada on drugiego maja i odnosi się do naszej symboliki narodowej, bo jest to dzień orła białego. Jak zapewne wiemy to ten orzeł na czerwonym tle to nasze godło narodowe i pewnie każdy z nas od małego do tego najstarszego nosi go z dumą w sercu Nie sposób jeszcze pominąć tak ważnego faktu iż ten symbol godła narodowego jest razem z nami już od zarania czyli od powstania państwa polskiego. Na przestrzeni wieków ten wizerunek orła był nieco modyfikowany ale zawsze była to symbolika tegoż orła białego na czerwonym tle.

Tak jak tu już wspomniałem powyżej, tą symbolikę orła białego chyba każdy z nas nosi w sercu i jest z tego powodu dumny. Jednakże czy osoby niewidome, które nie widzą godła i też mogą się z nim utożsamiać. Otóż odpowiedź jest tylko jedna, że tak. I to pod każdym względem. Już od najmłodszych lat jest im przekazywana ta symbolika i któż z nas nie zna wierszyka, który zaczyna się tymi słowami. Kto ty jesteś, Polak mały. Jaki znak twój, orzeł biały.

Podczas ważnych świąt państwowych i odgrywany jest hymn narodowy jest to podniosła chwila, której należy się należyty szacunek i zapewne nie znajdzie się nikt kto by zaprzeczył tym słowom. Jak się mówi to i ziemia ma swój zapach. A ta Polska dla nas szczególny, nawet nasi wieszcze już o tym pisali o przywiązaniu do ziemi. Ten aromatyczny zapach kwiatów na polanie po burzy, któż go nie łaknie. A co się zaś tyczy chleba to ma on niepowtarzalny smak bo jest polski, nawet za wielką wodą znajdują się małe piekarnie, które to według naszej receptury wypiekają chleb dla polonii.

Tak wypadło, że prawie w tym samym dniu i obchodzimy nieco mniej znane święto, a jest to dzień kaszanki. Smak kaszanki z grilla jest niepowtarzalny i jej degustacja urosła do rangi grillowego sportu narodowego. Ale nie zawsze przecież możemy rozpalić grill i tu przychodzi nam z pomocą taka firma jak Dr Gerard, która ma w swojej ofercie wypieki i to na różne okazje. Któż w czasie świąt nie lubi zanurzyć się w smak słodkości, a trzeba tu zaakcentować, że ta firma produkuje wyroby na cały świat., a ich walory smakowe są oczywiste, kto raz spróbuje ten pozostanie już wiernym konsumentem nie zależnie od smaku za jakim obstaje. Bo zróżnicowanie ofert jest ogromne i tak jak nadmieniłem każdy znajdzie coś dla siebie.

Każdy z nas na swój sposób celebruje ten świąteczny dzień. Nie inaczej i zapewne jest i wśród osób niewidomych, bo przywiązanie do naszego godła narodowego to przecież coś powszedniego, a nie tylko od święta. Ja ze swojej strony też uroczyście obchodzę ten dzień i świętuję go przy herbatce i dobrym ciastku, oczywiście, że tym od Dr Gerarda bo i ta firma propaguje polskie wyroby na świecie i to bardzo pyszne. Także i staram się o to aby nasze latorośle też wiedziały o tym co jest tak ważne w życiu, a przecież godło to coś co łączy Polaków na całym świecie.

Widząc w wyobraźni wizerunek orła rozpiera mnie duma narodowa, bo wiem iż nasze koleje losu nie zawsze były łaskawe dla polski, ale my jako Polacy potrafiliśmy się zjednoczyć i to właśnie przy tak ważnej symbolice narodowej jaką jest nasze godło. Sportowcy czyli zawodnicy sportowi biorący udział w zmaganiach sportowych rangi między narodowych, takich jak na przykład jak Olimpiada i także mają na piersi wizerunek orła i jak mówią jest to dla nich niezapomniane wydarzenie, że mogą rozsławiać Polskę, a co ta tym idzie i godło na piersi.

Wiadomo, że każdy z nas pragnie być osobą niezależną i chociaż to jest utrudnione w gronie osób niewidomych to i one starają się być niezależne. Właśnie tego uczą się już od najmłodszych lat, a pomagają im w tym im ich rodzice i różne instytucje. Są i także dla tych osób i szkoły razem z internatem gdzie dzieciaki oprócz programu nauczania i są uczone właśnie tej drogi do samodzielności.

Także i te osoby z wadą wzroku szukają dla siebie miejsca na ziemi, jakby można powiedzieć. Nie zawsze przychodzi to od razu ale wytrwałość czyni cuda, także jeżeli coś nie wyjdzie mi za pierwszym razem to się nie poddaję i staram się dalej wykonać daną czynność.

Tak jak wspomniałem na samym wstępie wizerunek godła towarzyszy nam już od zarania powstania państwowości naszej i wcale nie jest tak, że ten znak orła białego to przeszłość bo towarzyszy i nam w obecnych czasach i o tym i także już tu wspomniałem.

Takie jak by się mogło by zdawać drobne gesty jak by to, że na przykład podawanie mi ciastka z uśmiechem to i też można by zaliczyć do tego iż jest to taki mój biały orzeł. Miejsce przy stole to jest też ważna rzecz, bo przecież wiemy iż to właśnie tam koncentrują się najważniejsze wydarzenia z naszego życia. Różnego rodzaju dyskusje czy też spotkania rodzinne, albo po prostu codzienne spożywanie posiłku z rodziną to te trzy wymienione prze mnie rzeczy już powinny wystarczyć na to właśnie powiedzenie iż miejsce za stołem jest ważne.

Tak i ja też czuję się patriotą i co za tym idzie zobowiązany do jak najlepszego reprezentowania siebie na co dzień co za pewne i ma świadczyć iż jestem godnym Polakiem.

Już i od najmłodszych lat utożsamiamy się z polskością, a co za tym i idzie to w wyobraźni słyszymy głos mamy i szelest flagi na wietrze. Jeszcze i trzeba i do tego dodać te wiosenne dni majowe oczywiście wtedy gdy obchodzimy ten dzień orła białego. Jednakże przecież to nie tylko ten jeden dzień drugiego maja kiedy to świętujemy dzień godła bo przecież nosimy go w sercu przez cały czas tak jak to umiejscowiłem na samym początku wpisu.

Każdy z nas przeżywa na co dzień jakieś emocje i to właśnie dzięki nim budujemy swoje wspomnienia, które łączymy z daną chwilą, a to pozwala nam na zapisanie w wyobraźni różne sugestie dotyczące kraju, Szczególnie uwidacznia się to na danych wycieczkach gdzie wzrok może być pomijany,, bo są przecież muzea przyjazne dla takich osób.

Ja ze swojej strony starałem się wychowując pociechę wpoić jej od jej najmłodszych lat miłość do ojczyzny i to co przedstawia ona sama i myślę, że wywiązałem się z tego zadania celująco.

Ja tak jak wspomniałem czuję się dumnym Polakiem i pragnę zaakcentować, to iż zawsze będę rozsławiał miłość do ojczyzny.

I tak właśnie jak robi wspomniana firma ciastkarska Dr Gerard, też poprzez eksport swoich wyrobów rozsławia Polskę na cały świat tak właśnie i ja dziękuję ludziom z, którymi się spotykam za to, że i oni myślą podobnie jak ja  o polskości, a więc świętujmy ten dzień w zadumie i z powagą. 

Gdy okulista mówi, że nic nie da się już zrobić” –a Ty i tak wybierasz życie ze smakiem. Mój Dzień Okulistów i Okulistyki.

 

Gdy okulista mówi, że nic nie da się już zrobić” –a Ty i tak wybierasz życie ze smakiem. Mój Dzień Okulistów i Okulistyki.

Dzień Okulistów i Okulistyki z innej strony.

9 maja obchodzimy i zarazem świętujemy Dzień Okulisty i Okulistyki. Jedni świętują, a inni źle mówią na temat pracy niektórych okulistów. A jak było w moim przypadku? Na początku złe miałam zdanie. Ale po pewnym czasie i spotkaniu super okulistów zmieniłam to zdanie. A zaczęło się tak. Kiedy słyszę o tym święcie to nie myślę tylko o medycynie, ale nazwa okulista czy okulistyka wywołuje we mnie ogromne emocje. Dlaczego wywołują te nazwy emocje?. Ponieważ, kiedyś, ileś lat temu usłyszałam pewną diagnozę na temat swojej choroby oczu i wtedy uświadomiłam sobie, że w moim przypadku nigdy nie będę widziała już dobrze. Miałam tylko nadzieję, że nie będzie gorzej. Ale ta diagnoza, którą usłyszałam wtedy dodała mi siły do walki, aby uczyć się życia na nowo. Byłam wtedy dzieckiem, ale do dziś słyszę w moich uszach, czyli słowa diagnozy. Zawsze coś się kończy i coś zaczyna nowego. Dlatego zaczęłam żyć smakiem, słucham, zapachem.

Kiedy słyszysz:, już nic nie da się zrobić?.

Jak wspomniałam wyżej, miałam kilkanaście lat, może jedenaście. Pojechałam z mamą do okulisty i tam usłyszałam. Usłyszałam słowa, które do dzisiaj pamiętam, pani dziecko i tak nie będzie widziało”. Pamiętam zapłakaną mamę i mnie stojącą i niewiedzącą, co się dzieje. Ale to był czas działania. Znaleźliśmy o wiele lepszego lekarza okulistę. Okulista postanowił zrobić wszystko, co w jego mocy, abym widziała ten cudowny świat jak najdłużej. I do dzisiaj go widzę. Nie wiem czy lekarz okulista, który stawiał tą straszną diagnozę zdawał sobie sprawę, co obie z mamą czujemy. Myślę, że nie. Bo inaczej tak by nie powiedział. Nawet nie wiedział, jaki wpływ jego słowa mają dla mnie i dla całej mojej rodziny.

Co widzisz, kiedy przestajesz wiedzieć?

To dobre pytanie. Kiedy przestaniesz widzieć, albo przestajesz małymi kroczkami widzieć to zaczynasz bardziej czuć. Czujesz więcej emocji, czujesz więcej sercem, czujesz bardziej zapachy i słyszysz bardziej dźwięki. Dla kogoś, kto jest osobą dobrze widzącą to nie ma różnicy. Taka osoba rzadko zastanawia się nad tym, co widzi, co czuje i co słyszy. Natomiast osoba, która traci wzrok, zachwyca się obrazami, które pomimo mgły, lub niejasności widzi je jeszcze. Osoba tracąca wzrok, zastanawia się nad zapachem. Taka osoba nastawia uszy by lepiej słyszeć dźwięki, które ją otaczają. Taka osoba po prostu uczy się na nowo, uczy się po swojemu żyć w tym pięknym świecie.

Dzień okulistów i okulistyki to dzień podziękowań i refleksji.

Ludzie są różni. I także lekarze okuliści są różni. Zależy, do jakiego okulisty trafimy. Jeden może być solidny, z wielką empatią. Drugi okulista może wykonywać swoją pracę maszynowo, nie zastanawiając się, co mówi, do kogo mówi i najważniejsze i jak przekazuje informacje i to tą najgorszą. Jednak warto świętować zawód okulisty kropka pomimo tego, że trafiają się okuliści na swoim miejscu, większość jest bardzo dobrych lekarzy, którzy potrafią do człowieka podejść z sercem na ręku i dać otuchę, że jeszcze nie wszystko jest stracone, że jeszcze będzie dobrze, że jeszcze ten świat będziemy widzieć. Sama okulistyka z roku na rok przynosi coraz więcej nowego. Coraz więcej jest sprzętów do ratowania wzroku. Wiadomo wszystko zależy od tego, z jaką chorobą walczymy. Dziękujemy lekarzom za ich trud i wiarę w samych siebie.

Życie ze smakiem – mimo wszystko.

Choroba oczu, to jeszcze nie wyrok. Jeżeli posiadamy jeszcze znikome widzenie cieszmy się z tego. Mimo wszystko, mimo naszych chorób możemy cieszyć się życiem, a w tym najbardziej pomagają nam przepyszne słodycze, ciastka. Kiedy dopadnie nas zła chandrę sięgnijmy po pyszną kawę, herbatę czy jakikolwiek napój a do tego dodajmy sobie pyszne ciastka firmy Dr Gerard. Od razu świat będzie kolorowy. Smakujmy życie i nie bójmy się wszelkich wyzwań. Niech zawsze towarzyszą nam dobre chwile i dobre ciastka. Usiądźmy na chwilę na ławce i posłuchajmy odgłosów życia w towarzystwie ciastek Dr Gerard.

Dzień okulisty i okulistyki przypada na 9 maja. Wiele z nas chorujących na oczy w tym dniu będzie dziękować o naszym lekarzom okulistom. Każdy z nas zna, chociaż jednego lekarza, który dał nam szansę na polepszenie widzenia, dał nam szansę na to abyśmy mogli nadal żyć z nadzieją, że dzieci nie okulistyki coś się zmieni. Coś się zmieni to znaczy wynajdą lekarstwa, lub leczenie, dzięki któremu odzyskamy lub poprawimy swój wzrok. Niech jedna chwila w obecności złego lekarza okulisty, który zabrał nam nadzieję nie przekreśli kolejnych tygodni, miesięcy a może i lat walki innych lekarzy okulistów abyśmy dobrze lub troszkę widzieli. Pomimo choroby oczu, słabego widzenia, szczątkowego widzenia cieszmy się życiem. Smakujmy życie. Poznajmy życie, jeżeli nie wzrokiem to zapachem, dotykiem lub posłuchajmy, jakie życie ma dźwięk. A kiedy dokładnie nas zły humor, kiedy będziemy mieli zły dzień sięgnijmy po najlepsze ciastka firmy Dr Gerard. Te słodycze poprawią nam humor i dodadzą nadziei na lepsze jutro.

Święto Orła Białego od środka. Jak czuję Polskę, gdy nie mogę jej zobaczyć?

 

Święto Orła Białego od środka. Jak czuję Polskę, gdy nie mogę jej zobaczyć?

To bardzo poruszające i głębokie pytanie — „Jak czuję Polskę, gdy nie mogę jej zobaczyć?” To zaproszenie do wejścia w głąb siebie i spróbowania uchwycenia tego, co niewidzialne, ale przecież wciąż obecne. Można to potraktować jako poetycką refleksję, wewnętrzny manifest albo osobisty esej. Oto propozycja takiego tekstu, który oddaje ducha tego pytania, w kontekście Święta Orła Białego:

Święto Orła Białego od środka

Jak czuję Polskę, gdy nie mogę jej zobaczyć?

Nie muszę widzieć biało-czerwonej flagi, by wiedzieć, że powiewa.
Nie muszę patrzeć na orła, by czuć, że siedzi we mnie — dumny, nieugięty.
Polska — to nie pejzaż, nie granica na mapie. To głos. Tętno. Szept w modlitwie babci.
To smak chleba z masłem i solą. To dźwięk języka, który potrafi być jak miecz, ale i jak kołysanka.

Czuję ją w oddechu, kiedy mówię „ojczyzna” — z tą samą powagą, z jaką mówi się „matka”.
Czuję ją w kręgosłupie, kiedy prostuję się na dźwięk hymnu, choć nikt nie każe.
Czuję ją, gdy jestem daleko — bo wtedy boli najbardziej.
I czuję ją, gdy jestem blisko — bo wtedy staje się niewidzialną częścią mnie.

Nie widzę jej, ale słyszę: w śmiechu dzieci biegających po podwórku.
W stukocie pociągu, który jedzie gdzieś między przeszłością a przyszłością.
W ciszy, która zapada 1 sierpnia o 17:00.
W hałasie, który potrafi być wspólnym głosem tłumu i sprzecznych poglądów — bo wolność to także spór.

Święto Orła Białego to moment, w którym nie muszę patrzeć.
Wystarczy, że pamiętam.
Wystarczy, że czuję.
Bo Polska to nie tylko miejsce.
To stan serca. Stan ducha.
Święto, które nosi się pod żebrami.



Moja Polska to głos, dotyk, zapach i smak

Głos.
To głos mojej mamy, która czyta mi bajki z „Elementarza”.
To głos nauczycielki śpiewającej hymn z dłonią przy sercu.
To głos dziadka, który mówi o wojnie tak cicho, że trzeba się pochylić, by usłyszeć prawdę.
To także głos sprzeciwu — ten, który mówi „dość”, kiedy trzeba. I głos nadziei — ten, który mówi „jeszcze będzie pięknie”.

Dotyk.
To szorstkość drewnianej ławki w kościele.
To dłonie spracowane — babci przy pierogach, ojca przy warsztacie.
To dotyk ziemi pod paznokciami, gdy sadzisz coś własnego.
To ciepło płaszcza w mroźny dzień 11 listopada, gdy stoisz nieruchomo na apelu.

Zapach.
To zapach świeżo skoszonego zboża i ogórków kiszonych.
To aromat książek w szkolnej bibliotece.
To dym z ogniska, który pachnie wspomnieniami z harcerskiego biwaku.
To kadzidło w Wigilię i barszcz czerwony z uszkami — jednocześnie święto i codzienność.

Smak.
To smak chleba z masłem i miodem, jedzony na kolanach u babci.
To kwaśność żurku, słodycz makowca i sól łez, gdy słuchasz historii z Powstania.
To smak dzieciństwa i dojrzałości, radości i straty.
To smak wolności — czasem gorzki, ale zawsze prawdziwy.



Uczę się niezależności każdego dnia

Moja Polska – głosem, dotykiem, zapachem i smakiem

Nie widzę Polski — ale ją czuję.
Czuję ją głębiej, inaczej, może nawet mocniej.
Bo kiedy świat nie układa się w obrazy, zaczynasz słuchać go całym sobą.

Uczę się niezależności każdego dnia.
Nie w podręczniku. Nie z przemówień.
Ale wtedy, gdy przechodzę przez ulicę, słysząc tylko szum samochodów.
Gdy pytam o drogę, choć nie lubię prosić.
Gdy idę sama, z białą laską, ale z podniesioną głową.

Niezależność nie oznacza samotności.
Oznacza wybór. Prawo do decyzji.
To ja decyduję, kiedy wstanę, gdzie pójdę, z kim porozmawiam.
To ja mówię: „potrzebuję pomocy” — albo: „poradzę sobie sama”.

Moja Polska nie ma kształtów, ale ma głosy.
To dźwięk kroków na bruku mojego miasta.
To odgłos dzwonów w niedzielny poranek.
To głos sąsiadki, która mówi „dzień dobry” tak, jakby naprawdę mnie widziała.

Ma zapachy.
Wilgotnej ziemi po deszczu. Jabłek z sadu.
Kawy parzonej o świcie, gdy w oknie słychać pierwsze tramwaje.
To zapach niepodległości — domowy, cichy, zwyczajny.

Ma dotyk.
To faktura papieru z napisem „Konstytucja” w brajlu.
To ręka przyjaciela na ramieniu.
To barierka, po której uczę się świata, a jednocześnie pokazuję, że mogę iść dalej.

I smak.
Smak życia, które nie jest łatwe, ale jest moje.
Smak herbaty wypitej po całym dniu wyzwań.
Smak wolności, która nie przyszła jako dar, ale jako codzienna lekcja odwagi.



To piękny, ciepły temat – ciastko jako symbol. Mały gest, a jednak potrafi mówić głośniej niż niejedno przemówienie. Szczególnie w kontekście świąt, codzienności, relacji – i niezależności. Oto refleksyjny tekst, który możesz wykorzystać jako mini-esej, monolog sceniczny, wpis do publikacji lub pracę konkursową:





Ciastko jako symbol

O prostych gestach, które mają znaczenie

Czasem wystarczy ciastko.

Nie musi być domowe. Nie musi być piękne.
Wystarczy, że ktoś je poda. Z uśmiechem. Z myślą. Z obecnością.

Ciastko to coś więcej niż deser.
To zaproszenie.
To sposób, by powiedzieć: „jesteś mile widziany”.
„Chcę z tobą chwilę pobyć”.
„Nie jesteś sam”.

W świecie, który często pędzi, prosty gest ma ogromną moc.
Ciastko może być mostem.
Między nieznajomymi.
Między pokoleniami.
Między kimś, kto widzi, a kimś, kto widzi świat inaczej.

Dla mnie ciastko to symbol dostępności.
Nie tylko tej architektonicznej.
Ale tej ludzkiej – że ktoś pomyśli: „a może zapytam, czy potrzebujesz pomocy?”
Że zamiast mówić „nie da się”, ktoś po prostu przyniesie talerzyk i zapyta, czy kawa ma być z mlekiem.

Ciastko to symbol wolności w codzienności.
Bo mogę je przyjąć – albo nie.
Mogę je upiec sama.
Albo podzielić się nim z kimś, kto tego akurat potrzebuje bardziej ode mnie.

Ciastko przypomina, że niezależność nie wyklucza czułości.
Że można być samodzielnym i jednocześnie przyjąć pomoc, gdy ta przychodzi z serca.
Że nie trzeba krzyczeć, by być zauważonym. Czasem wystarczy jedno małe: „masz, to dla ciebie”.





środa, 7 maja 2025

Dzień Unii Europejskiej. Mój sen o Europie, w której każdy może poczuć się zaproszony.

Dzień Unii Europejskiej. Mój sen o Europie, w której każdy może poczuć się zaproszony.


Dzień Unii Europejskiej dla wielu jest symbolem wspólnoty, pokoju i współpracy. Dla mnie, osoby niewidomej, ten dzień ma głębszy, bardziej osobisty wymiar. Nie doświadczam Europy wizualnie – nie widzę flag, map ani zabytków. Moje pojmowanie tej wspólnoty opiera się na zmysłach: dotyku, dźwięku, zapachu i smaku. Dlatego moje marzenie o Europie jest silnie związane z pragnieniem inkluzywności, z poczuciem, że każdy, niezależnie od swoich ograniczeń, może czuć się jej pełnoprawną częścią.
Święto Unii Europejskiej to dla mnie nie tylko przypomnienie historycznych faktów, ale przede wszystkim pytanie o realność tej wspólnoty w codziennym doświadczeniu. Czy ta Europa, o której się mówi, ma dla mnie konkretny, namacalny wymiar? Czy jestem w niej obecna nie tylko formalnie, ale jako osoba, której potrzeby są uwzględniane? Moje doświadczenie Europy nie jest wizualne, lecz zmysłowe, dlatego tak bardzo zależy mi na tym, aby ta wspólnota była odczuwalna w konkretnych gestach i działaniach.
Europa to dla mnie symfonia dźwięków – gwar ulic, melodyjność języków, śmiech ludzi. To paleta smaków – od słodkich wypieków po pikantne potrawy. To feeria zapachów – kawy, kwiatów, morskiej bryzy. Przede wszystkim to ludzie, ich historie i emocje. To przestrzeń, gdzie różnorodność powinna być siłą, a odmienność bogactwem. Bez wizualnych bodźców, moje poczucie Europy kształtuje się poprzez interakcje, doświadczenia i to, jak bardzo czuję się w nich uwzględniona.
„Poczuć się zaproszonym” to doświadczyć, że moje potrzeby są brane pod uwagę, że moje uczestnictwo jest wartościowe. To usłyszeć pytanie o pomoc, zanim o nią poproszę. To dotknąć poręczy ułatwiającej poruszanie się. To usłyszeć zrozumiały komunikat. To poczuć, że ktoś dostosowuje tempo, bym mogła dotrzymać kroku. Brak takich gestów tworzy niewidzialną barierę, poczucie pominięcia w tej wspólnotowej idei.
Nie widzę Europy, ale mogę ją poczuć
Moje doświadczenie Europy jest głęboko zmysłowe, aktywne i angażujące. Wspólnotę europejską rozpoznaję przez bogactwo dźwięków języków, które choć różne, niosą uniwersalne emocje. Smaki lokalnych potraw odkrywają historię i tradycję regionów, tworząc wspólną kulinarną mapę. Języki, mimo różnic, są kluczem do poznania innych kultur i nawiązania kontaktu, dając poczucie przynależności.
Prosty gest podania ciasteczka w Brukseli, pełen pasji głos przewodniczki w Madrycie, zapach kawy w Rzymie – te drobne, zmysłowe doświadczenia składają się na moje poczucie europejskości, świadomość bycia częścią czegoś większego i różnorodnego.
Kluczowe jest, czy instytucje i społeczeństwa komunikują się ze mną w sposób dostępny. Cieszę się z audiodeskrypcji, dostosowanych stron internetowych i oferowanej pomocy. Smutno mi, gdy napotykam bariery w komunikacji i dostępności. Europa powinna mówić wieloma językami, dostosowując komunikację do różnych potrzeb.
Gdzie zaczyna się prawdziwa wspólnota?
Prawdziwa wspólnota wyrasta z konkretnych gestów, z codziennych interakcji, z poczucia wzajemnej troski, a nie z deklaracji i haseł.
Wzniosłe hasła o jedności bez konkretnych działań są puste. Prawdziwa integracja zaczyna się od prostych gestów życzliwości: pomocy, ustąpienia miejsca, opisu otoczenia. Te małe akty budują mosty i dają poczucie bezpieczeństwa i akceptacji.
Sprzedawczyni na targu w Krakowie, która pozwoliła mi dotknąć owoców, kobieta na koncercie w Berlinie, która opisywała mi scenę – to przykłady sytuacji, w których poczułam się częścią wspólnoty, a moje doświadczenie zostało uwzględnione.
Podanie dłoni, zaoferowanie pomocy w poruszaniu się, opisanie przestrzeni, zaproszenie do rozmowy – to proste gesty, które dla mnie są realnym dowodem na to, że jestem zauważana i akceptowana jako część społeczności.


Mój sen o Europie, w której nikt nie czuje się pominięty.

Moje marzenie to Europa, gdzie różnorodność jest celebrowana, a potrzeby każdego traktowane z szacunkiem, realizowana aktywnie w każdym aspekcie życia społecznego.
Wyobrażam sobie Europę o zapachu świeżego chleba, symbolu gościnności, i mówiącą ciepłym, zrozumiałym głosem, który nie wyklucza, lecz zaprasza do dialogu i współpracy.
Marzę o Europie, gdzie każdy ma swoje miejsce nie tylko w przepisach, ale przede wszystkim przy wspólnym stole, metaforze gościnności i akceptacji, gdzie różnice są bogactwem, a każdy głos jest cenny.
Dodałabym więcej empatii i uważności w codziennych interakcjach, aby ludzie częściej próbowali zrozumieć perspektywę innych, a drobne gesty życzliwości stały się normą, a dostępność naturalną częścią projektowania.


Dzień Unii Europejskiej i ciasteczko, które może być zaproszeniem.

Dzień Unii Europejskiej to okazja do refleksji nad budowaniem wspólnej przyszłości, gdzie małe gesty mają ogromną moc tworzenia poczucia przynależności.
Drobne gesty uważności i empatii mają ogromną moc, dając poczucie bycia zauważonym i troski, budując fundament solidarności i jedności europejskiej.
Prosty, ludzki gest komunikuje więcej niż formalne dokumenty, przełamując bariery i budując relacje, pokazując, że za przepisami stoją ludzie gotowi wyjść naprzeciw potrzebom innych.
Moje marzenie to Europa o smaku akceptacji i gościnności, wspólnota, która zaprasza każdego do swojego stołu, dając poczucie przynależności.
Moje doświadczenie Europy jest inne, ale prawdziwe. Nie potrzebuję wzroku, by czuć przynależność – odczuwam to poprzez zmysły i interakcje z ludźmi.
Marzę o Europie, która naprawdę widzi różnorodność swoich mieszkańców, z ich unikalnymi potrzebami i perspektywami, aktywnie dążąc do pełnego uczestnictwa każdego.
Prawdziwa wspólnota ma sens tylko wtedy, gdy każdy czuje się do niej zaproszony, akceptowany i włączony. To moje marzenie o Europie – o wspólnocie, która nie wyklucza, ale integruje, budując przyszłość, w której każdy może powiedzieć: „Jestem częścią tego”.