Międzynarodowy Dzień Teatru i dostępność kultury dla każdego.

      Międzynarodowy Dzień Teatru i dostępność kultury dla każdego. Obrazy, w których osoby niewidome, mogą być pełnoprawną częścią teatralnego świata.

   Od ponad  60 lat, 27 marca jest obchodzony Międzynarodowy Dzień Teatru, a dokładnie od 1961 roku.  Święto to ustanowiono w 1961 roku z inicjatywy Międzynarodowego Instytutu Teatralnego na pamiątkę inauguracji w Paryżu, 27 marca 1957 roku, Teatru Narodów – festiwalu, podczas którego spotkały się zespoły z obu stron żelaznej kurtyny.

 Co roku 27 marca to wspólne święto widzów i ludzi teatru.

      Teatr jako doświadczenie, a nie obraz.

 Teatr to nie tylko scena, scenografia, to przede wszystkim ludzie aktorki i aktorzy. To oni właśnie nawiązują kontakt z widownią. Główną istotą Teatru są emocje, głosy, a przede wszystkim kontakt między ludźmi.

  

       Słowo, które prowadzi przez przedstawienie.

 Dla osób, które w swej świadomości obraz widzą słowem, ważny jest dialog, głos, narracja na scenie. 

To właśnie  dla osób niewidomych, to słowo buduje świat sceniczny.  To właśnie dzięki niemu, ich wyobraźnia towarzyszy w trakcie przedstawienia. 

      Dźwięk jako nośnik emocji i napięcia.

Ważnym elementem podczas przedstawienia jest  emocja napięcia, którą buduje cisza, muzyka oraz efekty dźwiękowe.  Wszystko to są dodatkowe bodźce, bez niech budowany obraz wyobraźni staje się bardziej kolorowy i bardziej staje się wyostrzony.  

Odbiór spektaklu przez osobę niewidomą to doświadczenie głęboko angażujące, w którym emocje budowane są poprzez synergię dźwięku, wyobraźni. Bywa też dodatkowy bodziec, który jest  najważniejszym dla osób niewidomych. 

To właśnie te bodźce  porządkują tempo spektaklu i pomagają śledzić jego dynamikę.

          Audiodeskrypcja jako zaproszenie do wspólnego przeżywania. 

   Spektakle teatralne to kultura, która  jest nieodzownym elementem rozwoju osobistego i społecznego. W tym rozwoju   również osoby niewidome chcą uczestniczyć.  Powoli Teatr staje się dla tej grupy bardziej dostępny, a to dzięki spektaklom z audiodeskrypcją. 

Audiodeskrypcja dla osób  niepełnosprawnych wzrokowo, jest dużą pomocą. To dzięki niej jest stymulowana wyobraźnia do budowania własnych, wewnętrznych obrazów scenografii i postaci.   

Audiodeskrypcja  w teatrze zapobiega dyskryminacji kulturalnej osób z niepełnosprawnością wzroku, umożliwiając im trwałe uczestnictwo w otwartym życiu kulturalnym i zwiększenie kompetencji kulturalnych.

 To udogodnienie, jak to często bywa, jest pomocne dla osób, które mają kłopoty ze słuchem, osoby siedzące zbyt daleko, aby mieć, pełny obraz tego co się dzieje na scenie..

 

        Widownia jako wspólna przestrzeń obecności.

To dzięki audiodeskrypcji, która  pozwala osobom niewidomym reagować na akcję (śmiech, zaskoczenie) w tym samym czasie, co pozostali widzowie. To dzięki niej, jest usunięte  poczucie izolacji, a jednocześnie buduje się  poczucie przynależności do wspólnoty widzów.  Odbiór danej sztuki, dzięki temu jest w pełni zrozumiały. Obraz wyobraźni staje się bardziej pełny i wyrazisty.

      Dostępność, która nie wymaga proszenia. 

   Wiele się dzieje w sprawie dostępności kultury dla osób niepełnosprawnych. Wciąż jednak jest jeszcze wiele do pokonania barier.   Jednak  dzięki postępującej technice miejmy nadzieję, że wkrótce będą  usunięte i Teatr będzie dostępny dla wszystkich. . Wszystkie udogodnienia, które są dla osób niepełnosprawnych, to okazuje się, że również  osoby sprawne chętnie z nich korzystają. Tak np. auto deskrypcja w muzeach, bywa dobrym przewodnikiem  w trakcie zwiedzania przez osoby sprawne wzrokowo. 

  Dostęp do kultury powinien być bez barier dla wszystkich jej odbiorców. 

Konieczność jednoczesnego słuchania dialogów i audiodeskrypcji bywa męcząca i wymaga dużego skupienia, ale mimo to jest najlepszym rozwiązaniem. Dzięki temu Teatr staje się dostępny dla  nas osób niedowidzących i niewidomych. Dzięki niej możemy w pełni uczestniczyć  w spektaklu teatralnym. 

         Emocje, które nie potrzebują wizualnego potwierdzenia.

  Dzięki opisowi słownemu przez narratora, mimiki, i gestów aktora,  osoby niewidzące tego, mimo to,  również mogą odczytać intencje bohaterów.  Nie  widząc tego, osoba niewidoma  nie zawsze może się domyśleć ze słów płynących ze sceny. 

Teatr działa także wtedy, gdy się go nie ogląda.

  

         Międzynarodowy Dzień Teatru jako pretekst do myślenia o inkluzywności.

  Międzynarodowy Dzień Teatru, to dobra okazja do zadania pytania, kto naprawdę ma dostęp do kultury? Czy spektakle teatralne są dostępne dla osób niepełnosprawnych? 

 To okazja, by zwrócić uwagę  na to, że są osoby, które bez usunięcia barier, nie dotrą do Teatru. Niektóre niepełnosprawności znacznie utrudniają pełny odbiór spektaklu.  Często usuniecie tych barier, zależy od dobrej woli i chęci, i oczywiście dodatkowych pieniędzy.   Najwięcej zaangażowania wymaga dostępność dla osób mających kłopoty ze wzrokiem.  Bardzo się cieszymy, my niewdowi, że coraz częściej zdarzają się spektakle, które mają audiodeskrypcję.  

         Pełne uczestnictwo jako coś naturalnego.

 Powoli zmienia się podejście i Teatr usuwa bariery blokujące dostępność. Przecież Teatr również powinien być dostępny dla ON, ponieważ kultura jest nieodzownym elementem rozwoju osobistego i społecznego.

 Audiodeskrypcja dla ON, to  możliwość samodzielnego zrozumienia spektaklu bez konieczności szeptanych wyjaśnień osoby towarzyszącej.  Takie udogodnienie daje poczucie autonomii i godności. Ponadto osoba towarzysząca niekiedy sama ma kłopot wszystko zauważyć, gdyż bardziej się skupia nad tym jak ma objaśnić widziany obraz na scenie.

 Wszystko zmierza w tym kierunku, że obecność osób niewidomych w teatrze nie będzie dodatkiem, lecz normą.

       Kończąc, chcę podkreślić, że Teatr staje się prawdziwie żywy wtedy, gdy każdy może być jego częścią. Bez barier i tłumaczeń, że się nie da.