Dzień Ochrony Środowiska obchodzony jest 5 czerwca, a jego celem jest zwrócenie uwagi na problemy związane z ochroną przyrody i zachęcanie ludzi do działań na rzecz środowiska. W tym dniu organizowane są np. akcje sadzenia drzew, sprzątania terenów zielonych, kampanie edukacyjne i wydarzenia promujące ograniczanie zanieczyszczeń, oszczędzanie wody oraz ochronę klimatu i bioróżnorodności.
Natura, którą można poczuć bez patrzenia
Przyroda dostępna jest nie tylko przez wzrok. Wiele osób podziwia krajobrazy, kolory kwiatów, widoki lasów, ale naturę można poznać również na inne sposoby. Osoby niewidome odbierają otaczający świat przede wszystkim za pomocą słuchu, dotyku oraz węchu.
Spacerując po lesie, mogą usłyszeć śpiew ptaków, szum liści poruszanych przez wiatr, odgłos płynącego strumyka, a każdy z tych dźwięków pomaga wyobrazić sobie otoczenie i poczuć bliskość natury.
Tak samo ważne są zapachy. Woń mokrej ziemi po deszczu, zapach kwitnących kwiatów, świeżej trawy czy igliwia pozwala rozpoznać miejsce i porę roku.
Natura obecna jest również w codziennych odczuciach. Ciepło promieni słonecznych na skórze, chłodny podmuch wiatru, krople deszczu, miękkość mchu pod dłonią sprawiają, że przyrodę można odczuwać każdego dnia. Przez takie doświadczenia osoba z dysfunkcją wzroku nawiązuje kontakt z naturą. I nawet jeśli się nie widzi, to przyrodę można rozumieć, doceniać i poznać przez dźwięki, zapachy oraz dotyk.
Tak więc piękno natury jest dostępne dla wszystkich niezależnie od tego, w jaki sposób odbierają otaczający świat.
Dźwięki przyrody jako sposób orientowania się w świecie
Dla osób z dysfunkcją wzroku słuch to jeden z najważniejszych sposobów poznawania i rozumienia otaczającego środowiska. Dźwięki przyrody pomagają odnaleźć się w przestrzeni, rozpoznawać kierunki i budować obraz miejsca, w którym się znajdują. Ważny jest śpiew ptaków, ponieważ różne gatunki wydają znajome odgłosy dzięki, którym mogą odróżnić, gdzie się znajdują czy w parku, lesie, a może na otwartej przestrzeni. Śpiew ptaków pozwala określić kierunek, z którego dochodzi dźwięk, co ułatwia orientację w terenie.
Również wiatr odgrywa istotną rolę. Jego szum może wskazywać czy osoba niewidoma znajduje się na łące, otwartej przestrzeni czy przy lesie. Dźwięki mogą się zmieniać w zależności od siły wiatru i rodzaju roślin. Szum drzew dostarcza dodatkowych informacji o otoczeniu, ponieważ gęsty las brzmi inaczej niż alejka w parku czy drzewa przy drodze. Dzięki temu osoba z dysfunkcją wzroku może łatwiej odnaleźć się w takim środowisku i określić jego charakter.
Dźwięki przyrody pomagają tworzyć osobową mapę otoczenia, co pozwala ocenić wielkość przestrzeni, obecność przeszkód i zmiany w krajobrazie.
Zatem znane, naturalne odgłosy dają poczucie miejsca i bezpieczeństwa. Dźwięki ptaków, wiatru, szumiących drzew pozwalają lepiej zrozumieć otoczenie i poczuć się częścią przestrzeni, w której się przebywa.
Zapachy, które budują kontakt z otoczeniem
Zapach to ważne źródło informacji o świecie, dzięki któremu można lepiej opanować otoczenie, rozpoznać miejsca oraz zmiany zachodzące w przyrodzie. Osobie niewidomej węch pomaga odbierać szczegóły, których nie można dostrzec wzrokiem.
Natura ma wiele wyróżniających się zapachów. Po deszczu można wyczuć wilgotną ziemię, która pachnie świeżo i intensywnie. Las ma aromat drzew, mchu i liści. Łąkę wiosną i latem wypełniają zapachy kwiatów oraz traw. Również powietrze zmienia swój zapach w zależności od pory roku. Zimą jest chłodne i ostre, a latem ciepłe i pachnące wonią roślin i nagrzanej ziemi.
Osoba bez wzroku dzięki zapachom jest w stanie odróżnić rotację pór roku. Zapach kwitnących drzew oznacza nadejście wiosny. Świeżo skoszona trawa przypomina o początku lata, jesienią w powietrzu można wyczuć zapach mokrych liści i wilgotnej ziemi, a zimą otoczenie pachnie neutralnie i chłodno. Sygnały te pomagają określić zmiany zachodzące w naturze i lepiej orientować się w otaczającym świecie.
Zapachy mogą wywoływać wspomnienia, skojarzenia czy emocje. Aromat pieczonego ciasta przypomina rodzinny dom, zapach lasu czy wakacyjne spacery. Niektóre zapachy dają poczucie spokoju i bezpieczeństwa, a inne pobudzają energię lub ciekawość.
Tak więc zapachy są nie tylko źródłem informacji, ale i sposobem budowania więzi z ludźmi, wspomnieniami i miejscami.
Dotyk jako sposób poznawania natury
Jednym z najważniejszych sposobów poznawania świata natury jest dotyk. Dzięki niemu bezpośrednio możemy doświadczać naturę i lepiej poznać jej różnorodność.
Dotykając roślin, można odczuć różnice między miękkimi płatkami kwiatów, gładkimi liśćmi, a szorstką korą drzew.
Kontakt z ziemią sprawia, że można wyczuć jej wilgotność, temperaturę i strukturę. Również można poczuć ruch powietrza na skórze, co pomaga uchwycić zmiany pogody czy siłę wiatru.
Dla osoby z dysfunkcją wzroku dotyk ma bardzo ważne znaczenie, ponieważ dzięki niemu może poznać kształty, wielkość oraz fakturę przedmiotów. Dotykając pnia drzewa, kamieni czy trawy osoba niewidząca może stworzyć w wyobraźni obraz miejsca, w którym się znajduje, a różnorodne powierzchnie dostarczają informacji o otoczeniu, a także pozwalają w nim funkcjonować.
Dotyk umożliwia ustalenie konkretnych danych. Pozwala rozpoznać czy coś jest twarde czy miękki, suche czy mokre, gładkie czy chropowate. Poprzez dotyk osoba niewidoma może poznać naturę i nawiązać z nią bezpośredni kontakt.
Codzienność, w której można być bliżej natury
Przyroda jest obecna w naszej codzienności, można ją poczuć każdego dnia i wcale nie trzeba dalekich podróży, aby być blisko natury. W czasie spaceru po okolicy można usłyszeć śpiew ptaków, poczuć świeże powietrze oraz zapach drzew i kwiatów. Już krótkie wyjście do parku lub sklepu może być okazją do kontaktu z naturą.
W domu również można odczuć bliskość natury, wystarczy otworzyć okno, żeby usłyszeć szum liści, śpiew ptaków czy odgłosy deszczu. Wpadające do pokoju promienie słońca i świeże powietrze informują o zmieniających się porach dnia i roku.
Osoby z dysfunkcją wzroku mogą więc doświadczać natury na wiele sposobów dzięki zmysłom. Wystarczy chwila spędzona na balkonie, w ogrodzie, w parku na ławce, czy w czasie krótkiego spaceru i można poczuć kontakt z otoczeniem.
Rozmowy o środowisku, które zaczynają się od doświadczenia.
Najciekawsze rozmowy o środowisku są wtedy gdy nie zaczynają się od definicji i statystyk. Prościej rozmawia się o naturze w czasie wspólnego spaceru, siedzenia na ławce w parku czy odpoczynku nad wodą. Temat pojawia się wtedy naturalnie z tego co każdy czuje i przeżywa. Można wyobrazić sobie spotkanie w lesie. Jedna z osób zwraca uwagę na światło między drzewami, druga na zapach mokrej ziemi, a jeszcze ktoś inny na chłód powietrza i śpiew ptaków. Rozmowa jest raczej wymianą wrażeń: "Czuję, że powietrze jest tutaj świeższe", "Słyszę więcej ptaków niż w mieście", "Te drzewa szumią inaczej niż w parku". Takie wypowiedzi budują bliższe relacje i pomagają odkryć środowisko wszystkimi zmysłami. Osoba niewidoma tak jak każdy może opisać naturę na swój sposób. Wiadomo, że nie mówi o kolorach liści czy kształtach chmur, ale za to opowiada o czymś równie ważnym, np. o szumie wiatru, nierówności ścieżki, cieple słońca na twarzy czy wilgotnym zapachu po deszczu. Osoba bez wzroku opisując w ten sposób środowisko, przypomina innym, że przyroda to nie tylko obraz, ale i dźwięk, zapach oraz dotyk.
Najważniejszym momentem przy wymianie spostrzeżeń jest czas gdy uczestnicy zaczynają porównywać swoje odczucia. Dlatego nie ma lepszej obserwacji i każdy może dodać swoje doświadczenia. Z takiej rozmowy łatwiej zrozumieć środowisko, a przekazywane informacje między uczestnikami mogą wiele nauczyć.
Troska o środowisko jako element codziennych wyborów
Dbanie o środowisko, to nie tylko wielkie akcje i kosztowne rozwiązania. Najważniejsze znaczenie mają codzienne decyzje, które podejmuje się każdego dnia. Segregowanie odpadów, oszczędzanie wody i energii, korzystanie z wielorazowych torebek, unikanie marnowania żywności to takie małe działania, które łącznie przynoszą realne efekty. Wszyscy bez wyjątku ponosimy odpowiedzialność za środowisko, również osoby z dysfunkcją wzroku mogą podejmować świadome wybory takie jak np. wybieranie produktów w ekologicznych opakowaniach, oszczędne korzystanie z urządzeń domowych, a nawet segregowanie śmieci. Jest to możliwe za sprawą odpowiednich oznaczeń oraz organizacji przestrzeni. Zmiany zaczynają się od małych kroków, a już drobne nawyki powtarzane regularnie mają wpływ na stan środowiska. Każdy może przyczynić się do ochrony przyrody niezależnie od wieku, miejsca zamieszkania i stopnia sprawności.
Ciastka Dr Gerard jako część spokojnego spotkania
Spotkanie przy stole to nie tylko rozmowa, ale również chwila, która pozwala na spokojne zatrzymanie się w czasie codziennych obowiązków. Podczas wymiany zdań na stole często pojawiają się drobne przekąski, które tworzą przyjemną atmosferę i zachęcają do wspólnego spędzania czasu. Wśród nich mogą znaleźć się ciastka Dr Gerard, które są dodatkiem do kawy lub herbaty i dyskretnie towarzyszą rozmowie, a także sprawiają, że moment ten jest bardziej uroczysty. Ciastka Dr Gerard nie grają tutaj głównej roli, tylko naturalnie wpisują się w ciche, spotkanie gdzie liczy się przede wszystkim obecność bliskich osób i wspólnie spędzone chwile.
Natura jako coś, co daje spokój i równowagę
Kontakt z naturą daje człowiekowi spokój i pomaga odzyskać równowagę. Natura pozwala oderwać się od codziennych problemów, wyciszyć myśli i odpocząć. Śpiew ptaków, szum drzew czy zapach lasu działają uspokajająco i poprawiają nastrój. Osoba niewidoma także może czerpać z natury wiele korzyści, ale odbiera ją w inny sposób. Nie może obserwować krajobrazów, ale zwraca uwagę na dźwięki, zapachy i dotyk. Dzięki tym zmysłom może skupić się na otaczającym świecie i również doświadczać przyrody. Kontakt z naturą uczy uważności, ale tylko wtedy gdy człowiek znajdzie czas, aby na chwilę się zatrzymać, a następnie skupi się na tym co dzieje się wokół niego, a później doceni małe, drobne sprawy.
Wśród przyrody łatwiej odnaleźć wewnętrzny spokój, opanować emocje oraz zachować równowagę w codziennym życiu.
Dlaczego warto dbać o to co nas otacza?
Dbanie o otaczające nas środowisko jest istotne, ponieważ wpływa to jakość naszego życia. Czyste powietrze, zadbane parki, lasy i rzeki sprawiają, że możemy się czuć lepiej i cieszyć się zdrowiem. Troska o przyrodę pomaga chronić rośliny i zwierzęta, które są częścią naszego świata i już zwykłe, codzienne nawyki przynoszą efekty. Oszczędzanie wody i energii, segregowanie odpadów, korzystanie z toreb wielokrotnego użytku, dbanie o porządek wokół siebie pomagają chronić przyrodę.
Kontakt z naturą pozwala odpocząć, wyciszyć się, odzyskać siły. Tak więc troska o środowisko to dbanie o nas samych i o przyszłe pokolenia. Trzeba zapamiętać, że świat wokół nas jest wspólnym dobrem i jego przyszłość zależy od naszych codziennych wyborów.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz